AFRİKADAKI AZƏRBAYCAN CORABLARI

	03 sentyabr 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

AFRİKADAKI AZƏRBAYCAN CORABLARI

Gəlin bu gün cansıxıcı bir mövzuya toxunaq. Amma mən əminəm ki, bu yazıda göstərilən bir neçə cansıxıcı rəqəm hər biriniz üçün çox maraqlı ola bilər. Narazı qalsanız, həmin rəqəmləri il başında Şaxta Babanın boş torbasına atarsınız, aparıb versin bizim ölkəni idarə edənlərə. O cümlədən, bu hakimiyyətin yalanlarını şərəfi kimi qoruyan bir yığın adama. Aralarında deputatdan tutmuş politoloqa qədər müxtəlif missiyalı adamlar var.

Uzun illərdir yazırıq ki, Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafı üçün böyük şanslar yelə verilir və ölkəmizi qarşıda böyük iqtisadi bəlalar gözləyir. Biz bunu deyərkən bir sürü fakt və arqumentə söykənirik, iqtisadi qanunauyğunluqları əsas gətiririk, mütəxəssis rəylərini ortaya qoyuruq. Amma deyirlər ki, bunlar həqiqət deyil, guya Azərbaycanda analoqu olmayan inkişaf gedir. O saat da ölkədə tikilən körpüləri, bir ay sonra çökməyə başlayan yolları, boyanmış bina və divarları əsas gətirirlər. Axı bunlar neft pullarının səmərəsiz istifadəsindən, korrupsiyanı nəzərə alsaq, dağıdılmasından başqa bir şey deyil. Neft pulu ilə körpü tikmək nə böyük işdir?! Bir də ki, körpü tikmək məgər inkişafdır?!
Ölkə iqtisadiyyatının 70 faizi cəmi 70 min adamın işlədiyi neft sektorunda yaradılır. Bundan ciddi və narahatedici həqiqəti haradan tapmaq olar? Amma bəzi hakimiyyət təmsilçiləri deyirlər ki, Azərbaycanın uğurlarını neftlə bağlayanlar bu uğura paxıllıq edənlərdir. Nəyə paxıllıq edəcəklər görəsən, Azərbaycanın normal corab belə istehsal edə bilməməsinəmi?
Neftin payını çıxdıqda Azərbaycan iqtisadiyyatı miskin günə düşür. Məsələn, adambaşına düşən qeyri-neft ixracımız cəmi 124 dollardır. Bu günlərdə Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyasının nümayəndəsi Boris Divyak vəziyyətin belə olmasından narahatlığını ifadə edən açıqlama verib: “Bu göstərici üzrə Azərbaycan bir sıra Afrika ölkələrindən də geri qalır”. O qeyd edib ki, ölkə iqtisadiyyatının inkişaf etməməsinin əsas səbəbi investisiya mühitinin əlverişli olmamasıdır: “İlk növbədə sahibkarlığa dövlət nəzarəti, kiçik və orta biznesə dəstək şəffaf olmalıdır”. Həmin ekspert hesab edir ki, hökumət son vaxtlar Neft Fondunun vəsaitlərinə daha çox ehtiyac duyur. Boris Divyak bildirib ki, bir çox neft hasil edən ərəb ölkələri də uzun illərdir bu yolla gedirlər.
Dediyimiz həqiqət də elə budur. Ölkə neft sektorunun üstündə dayanıb və qeyri-neft sektorunun inkişafı baş vermir. Həqiqətin buynuzu olmur ki, həqiqət elə belə olur. Yuxarıda corab məsələsinə toxunduq. Bu sadə misal çox mürəkkəb problemlərə işıq salır. Qoy hökumət nümayəndələri çıxıb desin ki, Azərbaycan hansısa Afrika ölkəsinə bu qədər corab, bu qədər detal, bu qədər avadanlıq, bu qədər filan məhsul satıb. “Qədim” sovet dövründən qalma pomidor-xiyar ixracından uzağa getmirik.
Bəli, neft satırıq, qaz satırıq. Bunu demək olar, bunu deməyə ehtiyac yoxdur, bunu hamı bilir. Vəssalam.

***

Hətta Özbəkistan Azərbaycanda avtomobil satır. Bəs biz 124 dollarlıq ixracatla nə qazana bilərik? Qoy bunun qazancı olsun 24 dollar. Bu da il başında Şaxta Babanın torbasını doldurmağa bəs etmir.

1459 dəfə baxılıb