YOL QIRAĞINDA YIXILIB ÖLMÜŞ ADAM HAQQINDA

	30 iyul 2010


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Şahvələd ÇOBANOĞLU

YOL QIRAĞINDA YIXILIB ÖLMÜŞ ADAM HAQQINDA

Ötən yazımda bu hakimiyyətin təkcə milli sərvətlərimizi deyil, ölkənin insan potensialını da yağmalamasına toxunmuşdum. Düz adamlara bu ölkədə çətindir - bu, öz yerində, eyni zamanda hakimiyyət ölkənin problemlərini həll etmək üçün ayağa duranları sıradan çıxarmağa çalışır, təzyiqlər, repressiyalarla yanaşı, onların bir qismini də satın alır, başqa sözlə, bir tərəfdən o biri tərəfə oğurlayır.

Bu cür insan alveri - digər insan alverindən az qorxulu, az ziyanlı deyil. Məhz bu cür insan alveri xalqımızı xeyli zəif saldı, onun sözünü deyən adamları seyrəltdi, azaltdı. Belə bir rəzil tendensiyanın yaratdığı ümidsizlik, bir yandan da hakimiyyətin aşıladığı qorxu və xof ictimai haqlar uğrunda mübarizə meydanını xeyli boşaltdı. İndi ortada bir kəndin adamı qədər fəal adam qalıb. Bir ölkə üçün çox azdır. Hesab etmirəm ki, həmişə belə olacaq, həmişə belə qalacaq, amma ölkəmizdəki vəziyyətin dəyişməməsinin bir ciddi səbəbi də budur. Oyanma, fəallaşma həmişə say artımı ilə mümkündür - ölkənin uçuruma getdiyinə açıq etiraz edən adamların kütləvi artımı ilə.
Amma bu yazı ilə bağlı bir məktub aldım və şəxsən mənim üçün sıradan bir məktub deyildi. Oxucularımızdan bir yazır: “Dərdlərimizi gözəl rəsm əsəri kimi təsvir edən bu yazıya görə sizə təşəkkür etməyəcəyəm, çünki dərdlərdən qurtulmaq yolunu göstərmirsiniz...”
Məktub məni xeyli düşündürdü. Bəli, biz yazarlar dərdləri təsvir etməyə borcluyuq, bu elə bizim işimizdir, bunsuz ola bilməz. Amma çıxış yolları göstərməliyikmi? Niyə göstərməyək? Bəziləri deyə bilər ki, bu yazarların işi deyil, bunu siyasətçilər etməlidir. Hətta elə adamlar var ki, yazarların bu yöndə fəaliyyətini düz saymır, bunu siyasiləşmə və jurnalistikaya zidd hesab edir. Bəzilər də deyir ki, indi elə bir dövrdür ki, yazarlar həm də ölkənin siyasiləri ilə eyni funksiyanı daşıyır. Söhbət etdiyim adamlar, dostlar və yazarlar müxtəlif cür fikirləşir. Amma mən tamam başqa yanaşma ilə oxucuya haqq qazandırmağa başladım. Birincisi, hamımıza aid bir ölkədən, hamımızın taleyindən söhbət gedir və heç kim deyə bilməz ki, biz bu işlərə qarışa bilmərik. İkincisi, bütün dünyada qəbul edilib ki, müəllif yazıları istənilən xarakter daşıya bilər və hətta siyasi yolları yazan, təqdir edən yazarların mövcudluğu jurnalistika prinsiplərinə zidd deyil. Bu həm də onların vəzifəsidir. Ölkə batdığı halda, onlar “biz siyasətçi deyilik” deyə özlərini kənara çəkə bilməz, nə də kimsə bunu onlara qadağan edə bilməz. Bu, bizim ölkədir və hazırda, o, okeanda bilinməyən bir səmtə üzən gəmiyə bənzəyir. Onu dalğalar hər an zədələyə, hətta batıra bilər. Həyəcan siqnalı çoxdan səslənib...
Qayıdaq məktub yazan oxucumuzun iradına. Biz çıxış yolu haqda yazırıqmı? Məsələ ondadır ki, yazırıq. İllərdir müxalifətin xalqı fəallaşdıra biləcək bir əməkdaşlıq - birlik modelini ən böyük zərurət kimi yorulmadan şərh edirik. Alınmır. Səbəblərini artıq heç özümüz də anlamırıq. Qarşıdakı seçkilərdə müxalifəti təmsil edənlərin bu məsələdə mövqeyi qəti olaraq göstərəcək ki, əslində bu adamlar kimdir, amalları nədir. Məncə bu il çox şey aydın olacaq. Fikrimcə, onlar da yolun aydınlaşdırıcı yerinə gəliblər.
Çıxış yollarını yazarkən, bir məqamı daim vurğulamışıq. Həmin məqam belə bir ritorik sualla ifadə edilir: Hamı çəkilib kənara dursa, ölkədə vəziyyət necə dəyişə bilər? Hamı bir işdən uzaq qaçarsa, o iş necə dəyişə bilər? Necə düzələ bilər? Necə yaxşılaşa bilər? Uşaq da bilir ki, velosipedin təkərini fırlatmasan, velosiped irəli getməyəcək. Üstəlik, bu velosipedi hərəkətdə saxlamasan, o velosiped yıxılacaq.
Məsələ ondadır ki, bizlər çıxış yolları haqda da yazırıq və bunu yazarkən dağa-daşa, Avropaya, Amerikaya düşüb dumanlı yollar axtarmırıq. Yol özümüzdən başlayır. Başqa halda biz yol qırağında yıxılıb ölmüş adama çevrilərik...

475 dəfə baxılıb