BAĞ BELƏ, BOSTAN BELƏ

	12 fevral 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

BAĞ BELƏ, BOSTAN BELƏ

“Beni bu güzel havalar mahv etti..” deyir Orxan Vəli. Türkiyənin ölməz şairi üçün gözəl İstanbul havası ilham qaynağı, ürək çırpıntısı, yeni sevgi macəralarıdır. Özü belə yazır. Bizi də bu gözəl havalar məhv edib. Amma romantikasına görə yox, Hacıbalanın (əslində isə bizim) Bakısındakı ab-havaya görə. Bahar gələndə insanın ürəyi nə istəyir? Çoluq-çocuğu götürüb təmiz havaya çıxsın, oksigeni ciyərlərinə çəksin, parkdakı-bağdakı çiçəklərin qoxusunu iliklərinə qədər hiss etsin, ruhu təzələnsin... Xəyaldır, deyilmi?

Bilirəm, Bakıda bəs deyincə bağ, park salınıb, büdcədən bunun üçün milyonlarla manat vəsait sərf olunub, 2010-cu il ekologiya ili elan edilib, həşirlə “hərəyə bir ağac kampaniyası” keçirilir. Necə deyərlər, bağ belə, bostan belə. Amma biz təmiz havaya həsrətik.
Birincisi ona görə ki, bizim parklarımız heç bir standarta cavab vermir. Şəhərsalma üzrə mütəxəssis-filan deyiləm. Amma bunu bilmək üçün internetdə axtarış verib, dünyanın inkişaf etmiş şəhərlərindəki parklarla tanış olmaq kifayətdir. Ağzında park deyirsən, adamlar elə yaşıllıq salıblar ki, təmiz havası hətta kompüterin arxasından da səni vurur. Bizdəkilər isə maşallah, parkdan çox muzeyi xatırladır. Hər tərəfdə heykəllər, yerdə qranit daşlar və mərmər örtüklər... Sonuncular yayda günəş şüalarının təsirindən qızır, şüalanma verir, qışda isə yağışdan-qardan sürüşkən olur. Bir sözlə, gəzmək üçün də, hava almaq üçün də əlverişsizdir. Daha bir detal. Bir müddət öncə maliyyə naziri Bakıda parkların az salınmasına münasibət olaraq “mərmər almağa maliyyə vəsaiti çatışmır” deyə izahat vermişdi. Yəni yuxarıda oturanlar da hələ bilmir ki, park üçün mərmər, daş yox, təbiət lazımdır. Onda sıravi icra başçısından nə umasan?
Parka çıxırsan ki, nisbətən təmiz hava alasan. Amma əksəriyyəti maşın yolunun kənarında yerləşdiyi üçün bu arzunu da basdırmalı olursan. Lap tutaq ki, dincini almaq istədin. Bizim əksər parklarda oturacaqlar ağac kölgəsində yox, açıq yerdə qranit döşəmə üzərində quraşdırılıb. Üstəlik, nə uşaq, nə də əlil arabaları üçün keçidlər var. Əminəm ki, dünyanın heç bir yerində belə anormallığa rast gəlməzsən.
Biz azərbaycanlıların “yeyib-içən millət” olması parkları da şikəst günə salıb. Peşmandı hardasa iki ağac “baş-başa verib” kölgə yaratsın, dərhal böyründə manqal, araq şüşələri peyda olur. Yəni yeni park açılan kimi avtomatik olaraq onun böyrünə kafe-restoran, ölüsü, çayxana da qoşulur. Necə deyərlər, “komplekt”ə daxil olur. Odur ki, sən də parka təmiz hava almaq niyyətilə çıxdığın halda, arzu etməsən də, kabab-samovar tüstüsü, araq-çaxır qoxusunu ciyərinə çəkmiş olursan. Daha bunun harası istirahət oldu?
Əslində bizdəki bütün bəlaların kökündə pul maxinasiyaları dayanır, bilirsiniz. Eyni parkı ildə 5 dəfə hasarlayıb, “təmir” edənlər, xaricdən bahalı-bahalı ağaclar gətirib dekorasiya “düzəldənlər” eyni adamlardır. Hələ mən “hərəyə bir ağac əkək!” kampaniyasına qoşulan idarə və müəssisələrin həşirindən danışmıram. Kimlərinsə inhisarında olan ağac biznesinə töhfə vermək üçün sürətlə əkilən ağaclar elə həmin sürətlə də unudulur, quruyur. Çünki bu da reklamdır, biznesdir.
Biznes demiş, siz heç ömür-billah hansısa parkda yelləncəklərin, uşaq arabalarının pulsuz olduğunu görmüsüz? Yelləncəkdir də, prinsipcə, benzinlə, elektriklə işləmir ki. Amma 5 dəqiqə yellənmək üçün 20 qəpik ödəməlisən. Eləcə də digər oyun aksesuarları - hamısı “ceyran belində” qiymətlərlə. Bəs onda bu bələdiyyələrə ayrılan pullar hara gedir? Bunlar nə işə baxırlar? Bu kimi işlərlə məşğul olmaq onların səlahiyyətinə aid deyilmi?
Şair düz deyir - bizi bu gözəl havalar məhv edəcək. Qışda birtəhər evdə oturmaq olur. Amma təbiətin gözəlliklərini görüb də, yuxarıdakı səbəblərə görə evdən bayıra çıxa bilməmək lap dəhşətdir. Hələ bir utanmaz-utanmaz hasarlanmış parkların qırağına yazırlar ki, “müvəqqəti narahatlığa görə üzr istəyirik”. Bunun müvəqqəti olduğuna əminsinizmi?

927 dəfə baxılıb