ODDA YANAN, SUDA BATAN...

	12 fevral 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

ODDA YANAN, SUDA BATAN...

Batan yaxta, döyülən telejurnalist, ziyalıların, nəhayət ki, səsini çıxarması, yol polisinin işverənliyi.... Sağımız-solumuz mövzu qaynayır. Türkiyə şairi Cemal Süreyya demiş, qan var bütün kəlmələrin altında. Hansından yazsan, qan çıxasıdı. Qorxduğumdan deyil, sadəcə bu bazar gününün ruhunda bir tərki dünyalıq var. Adam nəsə “əşşi, boş ver getsin” əhvalına köklənmək istəyir. Bəlkə də dünən şahidi olduğum olayın təsirindəndir, kim bilir...

Ağzına qədər adamla dolu avtobus bənzər qrafiklə hərəkət edən başqa bir avtobusla yarışa çıxıb. Guya sərnişin, əslindəsə 20 qəpik yarışına. Bir-birini tanıyan və bunu avtobusun pəncərəsindən şit-şit zarafatlarla ifadə edən iki sürücü. Budur, hənək hənək, axırı dəyənək. Diqqətsiz bir hərəkət nəticəsində avtobuslardan biri qəza keçirir, içəridəki adamlar bir-birini üstünə yıxılır, panika, isterika... Ölüm gözlə qaş arasındadır burda deyirlər. Baxmayaraq ki, adətən bu sözdən sonra filosoflar “ölüm qaşla göz arasındadır, amma yerdə qalan hər yer həyatdır” deyirlər. Fəlsəfə düşünəcək halda olmayan sərnişinlər bir-birini itələyə-itələyə avtobusdan düşür, bu arada biri yerə yıxılmış sürücünü hirsindən təpikləyir. Bütün yaşananlara səbəb olduğu üçün...
Yəqin ki, belə mənzərəylə hər gün olmasa da, həyatınız boyu bir neçə dəfə rastlaşmısınız. Ucuz, mənasız ölüm təhlükəsiylə. Ölümün bahalısı-ucuzu olmaz deməyin, məqsədsiz olanı nəsə adamın gözündə “dəyərdən” də düşür. Maraqlıdır ki, bu dünyada hər şey əmək, əziyyət tələb edir. Nəyisə əldə etmək istəyiriksə, günlərlə, aylarla uğraşırıq. Adi yeməyi bişirmək üçün saatlarla mətbəxdə istidən bişdiyimiz olur. Bir tək ölüm - hazırın naziridir, əmrimizə müntəzirdir elə bil. Bəzən çağırmadan gəlir. İnsan oğlu onun qabağında elə müdafiəsiz, çarəsiz, dayanıqsızdır ki...
Suda boğulan biz, odda yanan biz, yıxılıb ölən biz. Bəzən bir yumruğa həyatını itirənlər olur ey, nə danışırsınız? Zərbələrə dayanıqlı soyuducular, maşınlar belə ixtira olunub, amma belə insan yox. Zarafatsız, bəşəriyyətin ən müdafiəsiz varlıqlarıdır insanlar. İnək balası belə dünyaya göz açandan bir neçə saat sonra yeriməyə başlayır. Bizim balamızın iməkləməsi, qığıldaması, yeriməsi aylar, illər alır. Bircə gün qayğı göstərməyək, yeməyini, suyunu verməyək, onun yaşamına qəsd etmiş olarıq. Bəs bapbalaca sərçə balasına nə deməli? Həyatını tənzimləyir - o budaq sənin, bu budaq mənim, çör-çöp, saman çöpü - nə tapsa yeyir, özünə yuva qurur və yaşayır.
Hələ mən orqanizmimizdən danışmıram. Hesab edək ki, zor-bəla ilə onu xarici təhlükələrdən qoruduq. Mahsun demiş, yıxılmadan ayaqda durmağı bacardıq. Bəs bu daxili “düşmənlər”ə nə deməli? Bir də görürsən, ürək başlayır naz satmağa, böyrək “otkaz” verməyə, qaraciyər şişməyə. Bir sözlə, hərə öz havasını çalır. Adam onda nağıllardakı kimi fikirləşir ki, ey dili-qafil, sən demə həyatımız oyuncaq qədər sadəymiş, bir anda bitəcək qədər qısa...
Ona görə də siz siz olun, əsla ölüm barədə düşünməyin. Əsas dərdiniz-bəlanız... Alt qatdakı qonşunuz evini təmir etdiyi üçün yaratdığı səs-küy, yayın bir ayı geridə qaldığı halda, hələ də bir banka mürəbbə bağlamamaq, evdəki balaca “həşərat”ların bitib-tükənməyən istəkləri, bazar günü gedəcəyiniz toyda nə geyinəcəyiniz .... olsun.... Onları düşünün, onları dərd edin özünüzə. Əks halda, durumunuz qirxayağınkına bənzəyəcək. Yeriyəndə hansı ayağını birinci atdığını düşünən kimi büdrəyən qirxayağa...
P.S. Başım yazıya qarışdı. Üst qatdakı qonşu yenə də xalçasını çırpmağa başladı. Mənim yenicə yuyulub-sərilmiş paltarlarımın üstündən təbii ki. Sizi deyə bilmərəm, amma məni yüz faiz bu qadının qanmazlığı öldürəcək...
Bu boyda fəlsəfi haqq-hesabdan sonra heç deyiləsi söz deyildi, bilirəm, amma boş verin. Hərənin dərdi öz gözündə böyükdür...

610 dəfə baxılıb