OVUC İÇİ QƏDƏR... | Yeni Müsavat

	12 fevral 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

OVUC İÇİ QƏDƏR...

Azərbaycanda bir ovuc insan var deyirik tez-tez. Biz jurnalistlərin sevimli ifadəsidir bu. Bunu hərdən bizi “qəzetdə eyni sifətləri görməkdən bezdik”, deyə qınayanlara verdiyimiz ən tutarlı cavab kimi də qəbul edə bilərsiniz. Yanlış anlamayın, özümüzü müdafiə etmək deyil məqsədim, Əli Həsənovun təbirincə desək, “qeyri-peşəkarlığımıza” da don geydirmək arzusundan uzağam. Sadəcə, reallıq bu, imkan bu, şərait bu. Necə deyərlər, jurnalistlər var, amma şərait yoxdu.

Elə yazını qələmə almağa başlayandan vaxtilə müəllifi olduğum rubrikaların ömür yaşını xatırladım. “Bağ mövsümü”, “Mən uşaq olanda”, “Mətbəxdə”, “Siyasətçi xanımı”... Hər birinin 5, maksimum 6 ay ömrü olub. Həftəlik rubrikalar idi prinsipcə, 8 milyonluq da məmləkət... Doğrudanmı ictimai-siyasi həyat dediyimiz məlum çevrədə bu rubrikaları yaşadacaq, həmsöhbət olacaq adamlar qıtlıq təşkil etdi? Dərd-sərim “rubrikalarım niyə uzun yaşamadı” haqq-hesabını aparmaq deyil. Sadəcə, Azərbaycanda mətbuata çıxacaq, aslanlar kimi danışacaq, komplekssiz, qorxusuz insanların azlığıdır adamı dəhşətə gətirən. Bir neçə canlı örnək verim, söhbətə davam edərik...
Son vaxtlar bu ölkədə keçirilən mətbuat konfranslarının əksəriyyəti üyüdülən qrantların hesabatına həsr olunur. Dadsız-duzsuz, maraqsız söz yığını yəni. Mətbuata çıxmaq üçün əldən-ayaqdan gedənlərin çoxu da o qrantları mədəyə ötürənlərdir. “Bu layihənin icrası zamanı 55 qələm, 65 pozan... dan istifadə edilib, 154 respondentin təbəssümü müşahidə edilib...” tipli müsahibə verənlərdir. Siz deyin, onları oxumaq, onların rəyi ilə tanış olmaq kimə maraqlıdır? Necə deyərlər, bizi sevənləri biz sevə bilmirik, bizim sevdiklərimiz isə bizi sevmir... Yanıltmac kimi...
Müxalifət qəzetlərinə müxalifət, iqtidar qəzetlərinə isə iqtidar nümayəndələri danışır bir qayda olaraq. Nadir hallarda, əzmkar həmkarlarım Elşad Paşasoy, Natiq Cavadlı qan-tərə bataraq bu qaydanı pozur, əks cəbhənin nümayəndələrini diktafon hüzuruna gətirə bilirlər. İşin mətbəxində olduğumdan bilirəm. Zülmlə başa gələn müsahibə qəzetə çıxana qədər jurnalisti də divara dırmaşdırır. Respondent bunu oxuyası, “”böyüklərilə" məsləhətləşəsi, ən canalıcı sualları çıxarmaq üçün israr edəsi... Yəni bu tip müsahibələri reallaşdırmaq səbir, əzm, dözüm, əsəb istəyir. Jurnalistin anası ölməsin, bu çətin yaşam şəraitində bunlardan hansı onda var ki?
Lap tutaq ki, səbrimiz, əzmimiz, dözümümüz yerindədir. Elə bilirsiniz bunlar bəs edir? Bir də görürsən, müsahib lap uşaqlıq edir, özü də 3 yaşındakı kimi. Matın-qutun quruyur, bilmirsən necə yola gətirəsən. Sirr deyil deyə sizə aça bilərəm. Mən bir aya yaxın rejissor Ayaz Salayevi “Mətbəxdə” rubrikasına çıxarmağa uğraşdım. “Bu gün-sabah” vədləri, axırda məlum oldu ki, dünya miqyasına çıxmaqda iddialı olan rejissor “bu xarici görünüşlə yemək-içmək barədə müsahibə versəm, gülüş hədəfinə çevrilə bilərəm” kompleksi ilə davranır. Keçmiş müğənni, hazırkı siyasətçi Akif İslamzadə uşaqlığı barədə danışmaqdan “mənim kaşa yeməyim kimə maraqlıdır” məntiqi ilə imtina edir və sair. Hələ bu harasıdır?
Bunun müsahibəsi “yuxarı”dakıların xoşuna gəlməyəcək deyə qorxanı var, həyat yoldaşından çəkinəni var, “qəzetiniz filan vaxt şəklimi filan siyasətçidən altda vermişdi”, deyə umu-küsü edəni var, “köşə yazarınız məni dolayıb, mən sizə danışmıram”, mızıldayanı var. Şahvələd Çobanoğlu demiş, danışa-danışa susanı da var hələ... Var ki var...
Ona görə də çox vaxt mətbuat səhifələrinin göy qurşağı kimi rəngarəng olmamasının səbəblərini jurnalistlərdə görməyin. Adamların zayı çıxıb, buna biz neynəyək?

1991 dəfə baxılıb