O BOYDA ÇÖRÇİLL... | Yeni Müsavat

	12 fevral 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

O BOYDA ÇÖRÇİLL...

Narahat olmayın, okeanın o tayındakı demokratik hadisələrdən-filan dəm vurmayacam. Bilirəm, məşhur filmdəki “o boyda Çörçill bundan geyinir...”lə başlanan sitatı görəndə adamda dərhal bu tip paralellər aparma ehtiyacı yaranır. Ay seçkilər belə gəldi, vay insan azadlıqları elə getdi, qoymayın, ingilislər filan hüquqları uğrunda küçələrə töküldü... Yeri yoxdu artıq, anladıq. Amma yazacağım yeni xəbər həqiqətən şokdu və özü də bu boyda Yer kürəsində ən çox biz azərbaycanlıların marağına səbəb ola bilər.

Deməli, Amerikada yeni dəb yaranıb - alver etməmək. Yəni özünə, uşağına, evinə yeni nələrsə almamaq. Hətta nəinki almamaq, əlindəki əşyalardan da qurtulub həyatı sadələşdirmək. Təsəvvür edirsiniz, dünya iqtisadiyyatının nəbzini tutan, modanın qəlbini döyündürən bu ölkədə insanlar pullarını mağazalarda su kimi xərcləməmək qərarı veriblər. Əvəzində isə həyatlarını rəngləndirmək üçün fərqli yeniliklər edirlər. Məsələn, ayaqqabı yerinə oyun dəsti, bahalı bir çanta əvəzinə idman salonuna üzvlük, maşın yerinə səyahət, dodaq boyası əvəzinə kino bileti alırlar özlərinə. Deyilənə görə, bu halda daha xoşbəxt olurmuşlar.
Fikir verin, nəyi nəyə tərcih edir amerikanlar. Sırf mənəvi cəhətdən rahat olsunlar deyə yeni yaşam fəlsəfəsi yaradıblar. Üstəlik, görüblər ki, yeni nəsə almaqla xoşbəxt olmurlar, başlayıblar əllərindəkiləri də satmağa. Maşını satıb velosiped alan kim, 4 otaqlı evini kirayə mənzilə dəyişən kim... Bunun adını dəlilik qoyanlar ola bilər, amma adamlar pullarını bahalı əşyalar əvəzinə yoqa dərslərinə, səyahətə, tətilə xərcləməyə üstünlük verir. Şkaflar dolusu pal-paltarını fəqir-füqəraya paylayanlar da onun kimi. İnternetdən oxudum - bəzi ailələr 40 kvadratmetr sahəsi olan evdə yemək üçün cəmi 4 boşqab, 4 stəkandan istifadə edir, işə də velosipedlə gedib-gəlirlər və bundan məmnundular. Hətta bir internet saytı daha da uzağa gedib. Amerika insanını cəmi 100 şəxsi əşya ilə yaşamağa dəvət edib. Geyimdən tutmuş kosmetikaya, kitab-dəftərə qədər bütün əşyaların toplam sayı 100-dən artıq olmamalıdır. Ev daha geniş, həyatsa daha sadə...
Psixoloqlar isə bu durumu belə izah edir ki, pulla satın aldığı əşyalar insana xoşbəxtlik gətirmir. Məsələn, illərlə tər töküb özünə ev alan insan belə bir neçə il sonra bu evdən bezir. Halbuki səyahətlər, kulinariya kursları, pikniklər, teatr... fərqli təcrübələr olduğundan həyatı zənginləşdirir, insanın məmnunluq hissini artırırmış.
Materialı oxuduqca ağlıma gəldi ki, Azərbaycan insanını öldürsən də bu təcrübəni həyata keçirməz. Nəəə, “çeşka”dan vaz keçmək? Yox bir, qarderobdakı cici-bicili paltarları xeyriyyə fondlarına bağışlamaq? Ərinə nə yolla olursa olsun brilyant dəstlər, xəz şubalar aldıran qadınlar ordusu, bunu görüb evdə qırğın qoparan qonşular, rəfiqələr batalyonu... Biz ki, qoca qafqazlı igid ərlərik. Qonşunun toyuğu hər zaman gözümüzə qaz kimi görünər. Özümüzçün yox, ətraf üçün yaşamağı həyat devizinə çevirmişik. Bir neçə il dalbadal eyni markalı maşın sürən qohumum var, onu dəyişdirə bilmədiyi üçün yalan olmasın, hər söhbətdə Allaha üsyan edir. “Allah bunu niyə götürür” - deyə. Zarafatsız-filansız.
Şəhərdə, şəhərin kənarında bir-birinin acığına ucaldılan villalara fikir vermisiniz, nadir hallarda işıqları yanır, o da ki, ən yaxşı halda 40 otaqdan birində. Bəs o birilər? Adamın ən uzağı 4 oğlu olsun, bütün külfəti, gəlin-nəvəni də bura əlavə etsən, 10 otaq gen-bol bəsləridir. Amma göz doymur axı. Tibdə belə xəstəlik var - doyumsuzluq. Heç nədən doymamaq - yeməkdən, puldan, geyimdən. Hər şeyin gözə az görünməsi. Həyatını daha dəbdəbəli, “həsən(lər)i çartladacaq qədər əzəmətli villa” ucaltmağa həsr elə, bəs sonra?
Hərdən Azərbaycan evlərinə baxanda adamın ağlamağı tutur. Analar qızlarına dəst-dəst qablar, servislər, yorğan-döşəklər, mebelləri cehiz qoşur. İndi bacarırsan bapbalaca evdə nəfəs al da, tərpənməyə yer də qalmır. Halbuki o servislər ildə bir-iki dəfə adam arasına çıxsa, böyük işdi. Uşaqlarının kiçilmiş paltarlarını yığıb uşaq evinə aparan çoxmu ailə var ətrafınızda? Bəs öz əlavə geyimlərini qocalar evinə aparan? Qarışqa kimi yığdıqca yığmaq, yedikcə yemək, geydikcə geymək... “Atma, lazım olar”. Amma bir soruşan yoxdu ki, kimə, nəyə və nə zaman lazım olar bu zalım.
Ona görə deyirəm, o boyda çörçillər artıq bundan geyinmirlər, yemirlər, içmirlər. Sizsə hələ fikirləşirsiniz...

934 dəfə baxılıb