ŞAR İSTƏYİRƏM, ŞAR!

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

ŞAR İSTƏYİRƏM, ŞAR!

Bir məşhur lətifə var, yəqin eşitmisiniz. Tələbkar uşaqların iç üzünü açan unikal tapıntıdır. Demək, bir balaca yolda aramsız olaraq ağlayıb, anasından şar almasını tələb edir. Biçarə ana isə təbii ki, yolun düz ortasında şar tapa bilmir gözünün ağı-qarasına. Uşaq “şar istəyirəm, ühü-ühü...” cümlələrini tutuquşu kimi sadalamaqda, ana səbrini zorlamaqda. Axırda ananın əsəbi dözmür və “bax bu dəqiqə səni yerə çırpacam, başın qarpız kimi partlayacaq”, deyir. Bu təhdidi eşidən uşağın gözləri “Tom və Cerri”nin qəhrəmanları sayaq lampa kimi işıldayır. “Nə? Qarpız? Onda qarpız istəyirəm, qarpız istəyirəm...”

***

Söhbəti gülüşlə başladım ki, bundan sonrakı ağlamalı hissəni həzm edə biləsiniz. Uşaqlarımızın lap kiçik ikən başımıza açdığı hoqqaları böyüyəndə müəllim-direktor tayfası davam etdirir. Bir sözlə, estafeti onlar ələ alırlar. O gün övladları ayrı-ayrı məktəblərdə oxuyan valideynlərin bazarlıq təlaşını görəndə ağlıma gəldi bu mövzu. Hərəsinin əlində upuzun bir siyahı, qara-qara düşünürdülər. Nədən kəsim, hara calayım?
Bir neçəsinə göz gəzdirəndə dəhşətə gəldim. Allah sizə insaf versin, bu uşağı həqiqətən məktəbə göndərirsiniz, yoxsa? İlk rüb üçün ibtidai sinif siyahısı vardı əlimdə. 20 dəftər, qələm (adi, rəngli) dəstləri, boyalar, 3 rəsm albomu... Siyahı elə bol-bol yazılmışdı ki, deyərdin, uşaq orta məktəbə yox ey, sanki rəssamlıq kursuna və ya diplom işi yazmaq üçün kitabxanaya göndərilir. Təbii ki, məktəb başlanıb, bunlar da dərs ləvazimatları olduğundan hamısı alınmalıdır. Heç kəs bunu bizə paylayacaq deyil... Amma bu qədər də yox da. Dərd təkcə dəftər-pozan dərdidir bəyəm?
O gün dəyərli həmkarım Xalid Kazımlı da eyni mövzuya toxunmuşdu. İşləməkdən başqa hər şeylə məşğul olan bəzi müəllimlər 11 adda iş dəftəri siyahısı vermişdilər 2-ci sinif uşağının əlinə. Hərəsinin qiyməti 3.00-4.50 manat olan iş dəftərlərini qoçaqsan alma da. Rahat 40-50 manat da elə bu iş dəftərlərinə gedir. Özəl litseylərdə vəziyyət lap bərbaddır. Orda da hərə öz havasını çalır. 30 manatlıq test kitablarındanmı deyim, Türkiyədən özəl olaraq gətizdirilən, konkret bir dükanda satılan filan-bəsməkan məktəb ləvazimatlarındanmı? Əyri-üyrü məktəbli forması, ilboyu sədəqə kimi yığılan pullar... Hansı birini sadalayım? Çoxlarına çeynənmiş kimi görünə bilər. Amma söhbət böyük bir sərvətdən gedir. Elə təkcə iş dəftəri... Hər şagird 11 adda 4.50 manatlıq iş dəftəri alırsa, bunu Azərbaycandakı şagirdlərin sayına vurun. Görün rəqəmlər göydə uçuşur, ya yox? Mən sərvət sözünü boş yerə demədim. Kim müəyyənləşdirib bu qiymətləri? Nəyə əsasən? O qədər pulu verəcək qədər dəyərlidirmi bu kitablar?
Canımız yanmasın, bir dəfə uşaqsevən millət missiyasını çiyinlərimizə götürmüşük. “Biz uşağımızdan ötrü hər cür fədakarlığı edərik, təki oxusun” marşı ilə çıxmışıq yola, düzdü?
Oxusun ey, amma keyfiyyətli şeylər oxusun, nə oxuduğunu bilək və buna görə istismar da olunmayaq. Necə deyərlər, bizi də ana doğub axı. Alnımızda limon yazılmayıb ki, bizi sıxdıqca sıxırsınız?
Mübaliğə kimi görünməsin, dünyada ən gəlirli sahə olaraq orqan, insan, narkotik alverinin adı çəkilir. Mən bura təhsil mafiyasının də əlavə olunmasını təklif edirəm. Azərbaycanda heç bir sahənin illik dövriyyəsi təhsilinki qədər ola bilməz. Sonra da deyirlər, Azərbaycanda təhsil pulsuzdur. Bal kimi yalandır. Ondansa birdəfəlik elan etsinlər ki, pullu təhsil sisteminə keçmişik, biz də quzu kimi ilin əvvəlindən 500-1000 manatı ödəyək, daha ilboyu müəllimlərlə “mən ölüm-sən öl” deyib, çənə-boğaza çıxmayaq...
Ləvazimatdan danışdım, yadımdan çıxdı. Əlindəki siyahıya baxan valideynlərdən biri dözməyib (ay sənə şükür-S.T) müəllimdən soruşub ki, bəs niyə 3 albom, 1 cüt rəngli qələm dəsti almalıyıq? Biri bəs etmirmi? Cavaba bax, cavaba - uşaq onlardan birini itirəndə bilsin ki, məktəbdəki şkafında əlavə biri də var, narahat olmasın, fikri dərsdən yayınmasın. Bəh-bəh-bəh...Əşyasının qədrini bilməyi öyrətmək əvəzinə, müftəxor yetişdirmək. Halal olsun...
Bax bizim məktəblər də şar, şardan sonra qarpız, qarpızdan sonra... istəyən uşaqlar kimidir. Ağlamaq üçün bir bəhanə bitir, o biri başlayır. Qoçaqsan susdur.

689 dəfə baxılıb