SEÇKİ DEYİL, BALDI, BAL...

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

SEÇKİ DEYİL, BALDI, BAL...

Sizi deyə bilmərəm, amma jurnalist olaraq bizim üçün ən bərəkətli dövr seçki dövrü sayılır. Ölkədə itin yiyəsini tanımadığı, kimin əlinin kimin cibindən çıxdığı, maskaların bir-bir yırtıldığı, insanların satıldığı dövrdür seçkilər. Məlumatlar, müsahibələr, baməzə söhbətlər havada uçuşur. Bərəkətli deyəndə mən məlumat, müşahidə bərəkətliliyini nəzərdə tuturam, dadı adamın damağından getmir. Köşə yazarları tanıyıram ki, hələ də xımır-xımır ötən parlament seçkilərinin çörəyini yeyirlər. Bircə dəfə seçkilərdə hansısa məktəbdə müşahidəçi olmaq kifayətdir ki, ortaya yüzlərlə mövzu çıxsın. Yaz, yaz, bitmir... Bərəkətinə quzu kəsək...

Türkiyəli şair Atilla İlhanın (mən də son vaxtlar onun şeirlərinə vurulmuşam - S.T) bir şeirində belə bir misra var. “Ayrılık da sevdaya daxil”... Bax bizim ölkədəki seçkilər də bunun kimidir. Nə qədər acı, ağrılı olsalar da, həyata daxildilər. Hər seçki bir imtahan kimidir insan üçün. Həm sıravisi, həm tanınmışından ötrü. Sıravi vətəndaşın bir vəd, bir az un, azca şəkər tozu, keyfiyyətsiz bir asfalt... qarşısında öz vicdanını, səsini satıb-satmadığı üzə çıxır, imtahandan neçə aldığı müəyyənləşir. Siz yan-yörənizdəki bir çoxlarının “mən satıcı (məsləyin adını dəyişdirə bilərsiniz) babayam, siyasətlə nə işim var?" deməsinə baxmayın. O məşhur aforizmdə deyilən kimi, siz siyasətlə məşğul olmasanız, o, özü sizinlə məşğul olacaq. Yəni kiminsə “başının milçəyini qovmaq bəhanəsilə” hər şeyə bəçeşm deməsi də elə bir siyasətdir. Mütilik siyasəti, saxtakarlıq siyasəti, qorxaqlıq siyasəti və sair...
Seçki dönəmini hətta mətbəxlə də müqayisə etmək olar. Məsələn, ətin qaynaması ilə. Ət qaynayır, kəfi üzə çıxır. Sən də o kəfi yığıb atırsan. Ölkədə olaylar qaynayır, ağızlardan od çıxır, az keçmədən “kəflər” suyun üzünə çıxırlar, yığıb atırsan zibil yeşiyinə.
Daha bir müqayisəni facebook-la aparmaq olar. Məsələn, siz bu sosial şəbəkə vasitəsilə kimin kimlə dost, düşmən olduğunu az-çox öyrənə, tanımadıqlarınıza yüngülvarı da olsa bələd ola bilirsiniz. Məsələn, açırsan filankəsin profilini, görürsən, şəkillərini boy-boy sıralayıb. “Fransa xalqı kef edir” stilində kadrlar, fotolardakı “Araz aşığımdan, Kür topuğumdan” ədaları... Adama bir az bələdliyin varsa, anlayırsan ki, bacı (qardaş) sevdiyi ilə dalaşıb, möhkəm küsüşüblər. İndi də işin acıq vermə mərhələsidir. Mahsun demiş, “yıxılmadım, ayaqdayam” söhbəti... Bu, sıradan bir örnək. Seçkilərdə də elədir. Məsələn, bu günə qədər bir çox adam marığa yatıb YAP-ın siyahısını gözləyirdi. Görüm mənim gözaltı etdiyim dairədən YAP hansı namizədi irəli sürəcək deyə. Anlayırdın ki, qardaş qorxur, özü də nəinki qorxur, üyüdür. Ən yaxşı halda özünə inamı yoxdur, ən pis halda yuxarıdan “dobro” gözləyir. Eləcə də hakimiyyətdaxili durumu YAP-ın o mübarək siyahısı vasitəsilə öyrənmək mümkün oldu. Bizim zaman-zaman “hökumət filan adamını vurdu” tipli yazılarımız var ha... YAP-ın siyahısı onun əyanı sübutu oldu. Siyahıda kimlər vardısa, anladıq ki, onlar hakimiyyətin gülməşəkərləridi. Kənarda qalanlar da “qara mağara”ya göndərilənlər. Daha bunun üçün kart açmağa nə hacət? Kor kor, gör gör... Bir azdan filan yapçının xeyrinə namizədliyini geri götürən yaltaqlar ordusu çıxacaq meydana. Anlayacağıq ki, qəşşşəng bazarlıq baş tutub.
Və ya. Təvazökar olaraq tanıdığın birisinin seçkiyə namizəd olaraq qatılması ilə yeni bir persona ilə tanış olursan. Siyasətə gələn adam ambisiyalı olmalıdır, tamam. Amma baxır hansı potensialla? Az sonra qəzet səhifələrini açanda qarşımıza şirə dönmüş çoxlu pişiklər çıxacaq. Bu günə qədər bir neçə qohumuna borc verdiyi üçün özünü missioner kimi tanıdan adamlardanmı deyim, iki kitab oxuduğu üçün Sokrat mərtəbəsinə iddia edənlərdənmi?
Təkcə budu bəyəm? Bunun maqazin yönləri də var. Məsələn, hansı namizəd evdə arvadından qorxur, hansı zövqlü, hansı xəsisdi? Çox uzağa niyə gedək ki. 2003-cü il seçkilərini xatırlayırsınız? Seçkidən sonra MSK üzvlərindən biri evdə arvadı ilə məsləhətləşəndən sonra saxtakar protokollara imza atmış və bunu da böyük qürurla cəmiyyətə açıqlamışdı. Ailəcanlı millət döyülük? Sizi inandırıram ki, bəzi deputatlığa namizədləri bu işə “evdəki prezidentləri” təhrik edib. “Sənin filankəsdən nə əskiyin var?”, “Deputat ol, özümüzə bir gün ağlayaq”, “Bu gün-sabah uşaqlar evlənəcək, arxada heç nəyimiz yox”. Eh, qadınları mənə tanıtmayın, onlar böyük qüvvədir...
Dedim axı, seçki bərəkətli dönəmdi. Hələ nəfəsi bu torpaqlara təzə dəyib, gör nə qədər söhbətlər xırdalanıb. Bunun seçki günü var, seçkidən sonrası var, parlament iclasları var... Var oğlu var..
Məşhur bir türk mahnısında deyildiyi kimi. “Başımı divara vurmadan tanıya bilmək səni...” Seçki çoxlarının başını divara vurduğu dönəmdi. Sözün bütün mənalarında.

797 dəfə baxılıb