ARABASI VAR, AMMA RUHU YOX

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

ARABASI VAR, AMMA RUHU YOX

Təqvimə nəzər yetirsək, dünən bütün dünyada Maşınsız Gün kimi qeyd olunurdu. Bu əcnəbilərin hoqqasından da adam baş açmır. Dərd-sər yox, özləri də boş-bekar. Beyin də ki, qayğısız oldu, hər gün bir küy qoparırlar. Bir gün nəyəsə etiraz olaraq ayaqqabıları taykeş geyinirlər, o biri gün saatdan imtina edirlər. Maşınsız günü keçirməklə isə öz aləmlərində insan övladının avtomobildən asılılıq probleminə diqqət çəkmək məqsədi güdüblər. Hətta Azərbaycan da Allah heç qoymasa, qayğısız-dərdsiz ölkə kimi bu günü qutlayanlar sırasındadır. Saytlarda yayılan məlumatlara görə, mən bu sətirləri klaviaturaya döyəcləyəndən bir neçə saat sonra Yaşıl Velosipedçilər Klubu (YVK) “Maşınsız bir gün” şüarı altında velotur gerçəkləşdirməliydi. Plan da sadəydi - 10-15 km-lik qısa tur. Bəsimizdir.

Doğrudu, paytaxtın küçələrində, yollarında bəs deyincə maşın şütüyür. Camaat bir-birinin acığına daha böyük maşın almağa can atır. Qonum-qonşu çatlasın, kəm gözlərə maşının təkəri girsin deyə. Maşınların böyüyüb yolların daraldığı paytaxtımızda isə son nəticədə bizlər zəlil günə qalırıq. Halbuki bu mənəm-mənəmlikdən vaz keçib, hərə amerikalı Deyvid kimi bir velosiped alsa, həftədə də heç olmasa, bir neçə gün işə velosipedlə (tamam, metroya da razıyam-S.T.) gedib-gəlsə, xəncərinin qaşı düşər? Nəticədə biz də rahat nəfəs alarıq, elə yollar, körpülər də... Ona görə də bir öncəki abzasda yazdığım bir cümlədən vaz keçirəm. Elə məmləkətin ən böyük bəlalarından biri “maşınsız bir gün” keçirməkdir. Əmma... Camaatı yol polisi öz maşınından bir neçə saat düşürə bilmir. Onda qala Yaşıl Velosipedçilər Klubu.
Əslində bəlkə də bütün bəlaların kökü təhsilimizdədi. Bəli, bəli, təhsil ayı adlandırdığımız sentyabrda bu bəla daha çox adamın gözünə batır. Təsəvvür edin, bu gün Sulutəpədə, Əhmədlidə... yaşayan vətəndaş öz evinin həndəvərində normal məktəb tapa bilmədiyi üçün üz tutur şəhərin mərkəzinə. Orda məktəb soraqlayır, uşağını yazdırır, imkanı varsa özü, yoxdusa taksi tutub, onun məktəbə gedib-gəlməsini təmin edir. Nəticədə nə baş verir? Hər gün Sulutəpədən... şəhərə əlavə bir maşın gedib-gəlir. Tıxaclar, yol qəzaları artır, ekologiya çirklənir və sair... Halbuki təhsilimiz yarıtmaz olmasa, camaat uşağını elə öz evinin yanında yerləşən məktəblərə yazdırar, onlar da məktəbə piyada gedib-gələr, yollarda da bu qədər xaotizm yaşanmaz. Təkcə Bakıda on minlərlə uşağın məktəbə getməsi faktını nəzərə alın, o zaman sözlərimi qəribçiliyə salmazsınız. Bu günlərdə adama elə gəlir ki, dərs təkcə məktəblilər üçün yox, onların ailəsi üçün başlayıb. Bir uşaq, onu məktəbə aparmaq üçün yola çıxan bir maşın, bir sürücü və ya valideyn. Vaxt itkisinə yanasan, pul itkisinə, yoxsa yollarda bir tikə qalan əsəblərinə?
Bəli, təhsilimiz yarıtmaz olmasa, ölkədə normal mütəxəssislər yetişər, onlar səmərəli körpülər, keçidlər salar. Savadlı insanlarımız çoxalar, savadlı insan isə bu qədər nadan olmadığı üçün korrupsiyaya meyl etməz... Nəticədə nəinki yollar, ölkə tıxac da qalmaz. Düzdü, bu söhbət yumurtanın cücədən, yoxsa cücənin yumurtadan çıxmasını az-çox xatırladır, amma çözüm yolu hər zaman var deyə düşünürəm.
Paytaxtda keçirilən veloturun niyə qısa olması da məhz yuxarıda yazdığım səbəbdəndi. Təsəvvür edin, aksiya saat 19-da - basabas vaxtı keçirilə, velosipedlər də maşınların arasına girə. Siz deyin - ortada bir sağ adam qalarmı? Əsəbi gərgin sürücünün əlindən velosiped sürəni almaq olarmı? Velotur yox, qətliam baş verər. Ona görə ən məsləhətlisi elə qısaca turdu. Quş qoyaq ki, analoqu olmayan ölkədə də belə aksiya keçirildi, bəsimizdi.
90-cı illərin əvvəlində türkiyəli müğənni Mustafa Sandalın “Araba” mahnısı vardı. “Onun arabası var, güzelmi güzel, Şöförü də var özelmi özəl”... deyə başlayırdı sözləri, xatırladınız? Mahnı dəbə minən vaxt Türkiyədə bunun kimə həsr olunması dartışma mövzusu idi. Gah deyirdilər, o vaxtın baş naziri Tansu Çillərə ithafən yazılıb, gah da deyirdilər filan müğənniyə. Xüsusən də son misraları “malesef ruhu yok, onun için hiçmi hiç şansı yok”... Bilmirəm, Mustafa bunu kiminçün yazmışdı, amma indi mahnı Bakı yollarının, eləcə də məmləkətin marşına çevrilib.
Çünki Azərbaycan arabası, özəl sürücüsü olub da, ruhunu itirən insanlarla doludu. Amma neyləyək ki, şans da hər zaman onların üzünə gülür...

1124 dəfə baxılıb