UŞAQLAR ÖLMƏSİN | Yeni Müsavat

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

UŞAQLAR ÖLMƏSİN

Azərbaycana ilk qarın düşdüyü bu günlərdə qanımızı da donduran olaylar baş verir. Yox, yox, debatlar gülməlidir, millət olaraq eynimiz açılır, danışmağa lətifə çıxır bizə də. Sadəcə, son bir ayda baş verən intihar olaylarındakı yaş kateqoriyasına baxanda adamın qanı donur. Doğrudur, şanlı Statistika Komitəsi bu rəqəmləri gizlədir. Deyir, bizdə ümumiyyətlə, intihar halları azdır, bunu mətbuat şişirdir. Amma necə deyərlər, həyat rəqəmləri yalançı çıxarır.

Dünən birini bizim qəzetdə oxudum. Qaradağ rayonu, Müşfiqabad qəsəbəsində yerləşən 274 saylı orta məktəbdə IX sinif şagirdi dərs zamanı pəncərəyə çıxaraq özünü 4-cü mərtəbədən atıb. İntiharın ardınca qızcığaz xəstəxanaya çatdırılıb. İlkin məlumata görə, onu bir qədər əvvəl Qaradağ ərazisindəki digər bir məktəbdən köçürüblər. Buna səbəb hansısa mübahisəli məsələ olub. Köçürüldüyü məktəbdə isə şagirdin sinfə yerləşdirilməsi problemi yaşanıb. Daha öncə Qız qalasının başından özünü atan yeniyetmələr, məktub yazıb intihar edən azyaşlılar... Heç kim günahı sadəcə serialların, kinoların üstünə atmasın. Məşhur tamaşadakı kimi “Bu Ştirlis uşaqların başını xarab edib” deyə “şirinlik” etməklə problemdən yaxa qurtarmaq olmaz. Dəhşətli faktdır ki, artıq böyüklərin bu ölkənin əlində rəzil olduğu, çaş-baş qaldığı günlərdə evdəki balacalar da eyni çıxış yoluna baş vururlar. Ölüm qurtulum...
Günahkar arayışına çıxırıqsa... Mən tam soyuqqanlılıqla suçu həm də məktəblərin üzərinə atmaq istəyirəm. Çünki burda uşaqlara dollar kupyurası kimi yanaşılır. Kim daha çox parıldayır, kim daha çox cingildəyir. Onlardan vətəndaş, fərd... yetişdirmək üçün kimdi çaba göstərən? Kimi atım, qabağa düşüm prinsipi ilə hərəkət edilən bir sistemdə hansı insani dəyərlərdən danışmaq olar?
Azərbaycanda valideyni məktəbə ən yaxşı halda ona görə çağırırlar ki, uşağının hansısa fəndən zəif olduğunu iddia edib, individual məşğələyə cəlb etsinlər. Pul tələsi. Özüm 10 il paytaxt məktəbində oxumuşam, bir dəfə eşitmədim ki, hansısa müəllim valideynlə “uşağınızın əhvalı çox pisdir, dərslərə diqqətini cəmləşdirə bilmir. Evdə hansısa problem var?” kontekstində söhbət etsin. Halbuki bu uşağın sinif yoldaşları, hansısa müəllimi ilə problemi ola bilər, yeniyetməlik dövrünün çətinliklərini yaşaya bilər. Yəni, psixoloji problemlərlə(bizdə nəyə görəsə bu sözü dəlilik kimi qəbul edirlər-S.T) üzləşdiyi üçün yardıma ehtiyacı ola bilər. Axı Allah heç qoymasa, bu müəllimlərə ali məktəbdə psixologiya, pedaqogika fənnini da tədris ediblər. Bunun içində yaş dövrünə uyğun uşağın dəyişən davranışları, psixolgiası, bununla bağlı qaydalar da var. Kim oxuyub, hansı biri bunu təcrübədə tətbiq edir?
Uşağı özəl litseylərdən birində oxuyan rəfiqəm danışırdı ki, ikinci dəfə ana olandan sonra ilk uşağı ilə əvvəlki qədər maraqlana bilmirmiş. Və az keçmədən bunu litseyin xaricdə təhsil alan müəlliməsi fərq edərək, rəfiqəmə irad tutur. “Uşağınızın davranışında özünə qapanma var, sizin tərəfinizdən əvvəlki qədər sevilmədiyini düşünür, onun bu qənaətini dəyişin. Uşağı əvvəlki halına qaytarın” deyə. Bax, mənim dediyim məsələ budur. Günün böyük hissəsini məktəbdə keçirən uşaqda baş verən dəyişikliyi həm də müəllim fərq etməlidir. Bilavasitə işi bu olduğu üçün. Bunun üstünə düşməli, valideynlə məhz bu sahədə işbirliyinə girməlidir.
Bir dəfə yazmışdım. Orta məktəblərdən birində işləyən ibtidai sinif müəlliməsi uşaqları əvvəlki kimi döyə bilməməsindən(!) şikayətlənirdi. Deyirdi ki, “indiki uşaqlar travmayla doğulur, min cür problemləri olur, özləri də cansız, arıq-uruq. Bir şillə vursan, şikəst olub qalacaqlar əlində”. Bax, bizim bəzi müəllimlərin uşaqlarla bağlı narahatçılığı, qayğısı bundan uzağa getmir. Uşaqları döymək olmur, uşaqların zayı çıxıb... Qanımız donur, dedim axı.
Bilmirəm, bu yazını nə vaxtsa oxumusunuzmu. Avropa və Amerikada 2-9 yaşlı uşaqlardan Allahla bağlı fikirlərini soruşublar. Hamısı super əyləncəli və maraqlı cavablardır. Amma birini xüsusilə fərqləndirmədən keçə biıməyəcəm. 6 yaşındakı Jeynin məktubu belədir: “Sevimli Allah. İnsanların ölmələrinə icazə verib, yeniləri yaratmaq yerinə niyə əlindəkiləri saxlamırsan?”
Jeyndən sonra deməyə söz qalmır. Sadəcə... Uşaqlar ölməsin...

851 dəfə baxılıb