İYLƏ, QIZIM, MƏTANƏT GÜLÜDÜR

	25 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

İYLƏ, QIZIM, MƏTANƏT GÜLÜDÜR

Bizim cəmiyyətdə hələ də “yuxarılar”a məktub yazmaqla hansısa problemi həll edəcəyinə inanan insanlar var. Yan-yörəmiz şair Moşu Göyəzənlinin o haqqında danışdığı “optimist nəslin nümayəndələri” ilə dolub-daşır. O gün uşağın sinif yoldaşının anası zəng edib dedi ki, bəs gəlin bütün valideynlər yığışıb Təhsil Nazirliyinə məktub yazaq, dərsliklərin ağırlığından, anlaşılmazlığından... şikayətlənək.

Axırda da əlavə etdi ki, “bilirsiniz bu məktubla aləmi necə bir-birinə qatarıq. Dərilərinə saman səpərlər ey...” . Yaxşı ki, telefonla danışırdıq və valideyn onun bu sadəlövhlüyünə görə özümü gülməkdən necə saxladığımı görmədi. Həqiqətən də əlinə həftədə demirəm, ayda bir dəfə belə qəzet almayan, televizorun pultunu isə ancaq seriallara baxmaq üçün basan insanların öz kiçik problemləri qarşısında necə aciz qaldığını görmək mənə inanılmaz zövq verir. Adamlar sanki Amerikanı yenidən kəşf edirlər, Aydan gəliblər. Hər gün yan-yörəmizdə baş verən qanunsuzluqlara, pozuntulara kar, kordular.
Məktub yazaq, həll etsinlər. Qəzetdə işıqlandıraq, yuxarılar bir-birinə dəysin. Yaxşı görək, qoyun oturmuşuq. Qəzetlər il uzunu bundan yazır, televiziyalar pis-yaxşı buna toxunur (bundan daha ciddi problemlərə toxunmağa zatən icazə yoxdur-S.T), amma kimsənin ruhu duymur. Dəyirman öz işindədi, çax-çuxla da biz baş ağrıdırıq. Bu boyda məmləkətdəki problemlər sanki bir ovuc adamın problemidir və bununla maraqlanmaq istəyənlər demək olar ki, yoxdur. Absurdun bu həddini görmüsünüz?
Məni qınamayın, amma bunun adını sadəlövhlük, optimistlik.. adlandırmağa dilim gəlmir. Bu, sadəcə cahillikdir. Seçki günü 10 manata öz səsini satmaq kimi bir cahillik. Həmişə biz jurnalistlər təəccüblənirik ki, vətəndaş seçki günü 10 manat alıb, hökumətin yox, öz istədiyi namizədin lehinə səs verə bilməzmi? İllər boyu ona kəf gələn hökuməti bir gün də o, öz barmağına dolasa nə olar? Kontr-arqument səslənir ki, bəs sən demə, camaatı səs vermə kabinlərində gizli kamera olduğuna inandırıblar. “Siz kimə səs versəniz, biz onu kameradan görəcəyik” deyiblər. Bax, buna inanmaq da cahillikdir, bir günlük bazarlığa belə çatmayan 10 manata görə səsini satmaq da. Ətrafdan cahillik qoxusu gəlir, fərqindəsiniz?
Qoxu dedim, yadıma düşdü. Dünən oxudum ki, sən demə, hər dərdə dava olan yaponlar indi də qoxulu televizorlar icad ediblər. Yəni bu televizor sayəsində gördüyünüz mənzərənin paralel qoxusunu da duya biləcəksiniz. Bunun qəliz bir texnologiyası varmış - düzü oxusam da anlamadım. Amma onu bildim ki, bu, neçəyə də olsa, bir neçə aya Bakıya gələcək, öncə bərkgedənlərin, sonra isə yavaş-yavaş kasıb-kusubun evini bəzəyəcək. Baxacağıq, qoxudan da feyziyab olacağıq.
Məsələn, Az.TV öyrədilmiş vətəndaşların “sabitlik, firavanlıq, xoşbəxtliklə” bağlı rəylərini efirə verəndə evimizə onların nəfəslərindən gələn aclıq, paltarının nimdaş qoxusu yayılacaq. Məmurların kabinetində götürülən müsahibələr zamanı qəttəzə dolların qoxusundan burnumuz tutulacaq. Müğənnilər bahalı parfüm, saxtakarlar saxtakar, yalançılar yalan, əclaflar əclaflıq ... qoxuyacaq.
Patrik Züskindin lƏtriyyatçıÂ» əsərini xatırladım bu yerdə. Əsərdə balıq satan fahişə qadın piştaxta altında doğduğu qeyri-qanuni uşağını balıqların qalıqlarının içinə tullayıb zibilliyə atır. Hansısa xoşbəxtlik, ya təsadüf oğlanı sağ saxlayır. Ana cəzalandırılaraq asılır. Oğlan isə bir insan kimi doğulsa da insan kimi mövcud olmur. Onda adi insanlardan gələ biləcək körpə iyi, bədən qoxusu yoxdur, amma Fransanın ən dahi ətriyyatçısı olur. Daha ətirli qoxular yaratmaq üçün isə dəhşətli bir caniyə çevrilir.
Məsəli bizdən uzaq, amma bu televizorlar Bakıya gəlsə, Züskindin qatil-ətriyyatçısına rəhmət oxutdurmaq lazım olacaq. Çünki onun sayəsində insanlar daha böyük həqiqətləri duyacaq, özü də burnuyla. Cəmiyyətdə nə sadəlövh qalacaq, nə də optimist.
Ondan sonra özünü cinayət işləməkdən saxlaya bilənə eşq olsun!

1074 dəfə baxılıb