DEKANIN BORC DƏFTƏRİ | Yeni Müsavat

	26 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

DEKANIN BORC DƏFTƏRİ

Və ya sinifkomlar da tutulacaqmı?

Bakı kinoteatrlarının tamaşaçı qıtlığı hər zaman jurnalistlərin sevimli mövzusu olub. Camaat niyə kinoteatra axışmır, salonlar niyə bərbad gündədir, yeni filmlərin dublyajı nə vaxt ürəkaçan səviyyəyə çatacaq... Yaz, yaz, qurtaran deyil. O gün “Azadlıq” radiosunda oxuduğum reportaj da təxminən bu mövzuda idi. Kinoteatr rəhbərləri bir ağızdan deyirdilər ki, camaat heç Oskarlı filmlərə maraq göstərmir, onda qala sıradan olanlara. Məsələyə filosofcasına yanaşsaq, insan öz həyatının ssenaristi, oyunçusu, rejissoru olduğu üçün hərə öz “çəkdiyi” filmə baxır şübhəsiz. Üstəgəl, bu insan Azərbaycanda yaşayırsa, deməli, sağında-solunda da “kino çəkənlər” bəs deyincədir. Bu məmləkətdə heç kim heç kimin kitabını oxumasa da, hamı bir-birinin çəkdiyi kinolara qəşəng baxır. Nolsun, milli kinomuz sürünməkdədir, ölkədə rejissor əlindən tərpənmək mümkün deyil.

Vaqif Bayatılının keçmiş müsahibələrində oxumuşdum. Şair deyirdi ki, “indi hamı özünü bir nömrəli şair hesab edir. Hamı bir nömrəlidirsə, bəs iki, üç nömrəli şairlər kimdir?” Bax, indi bizim ölkədə iki, üç, dörd... nömrəli korrupsionerlərin ifşası dönəmidir. Axtarılır, tapılır, ifşa olunur. Sovet dönəmi olsaydı, “İnsan və qanun” verilişlərinə də çıxarardılar. Yəni, ölkədə indi kinodan bol nə var? Janrlar da ki, al-əlvan. Kriminal, detektiv, komediya. Oskarlı olmayanda nə olar?
Detektiv “film”lərin son hədəfi ali məktəb koridorlarıdır. Bir dekan çıxarılır, o biri müəllim işdən azad edilir. Kimin nə səbəblə işdən çıxarılmasına baxmayaraq bu cür hallar rüşvət və antikorrupsiya tədbirlərinin statistik nəticəsi kimi təqdim olunur. Daha dəqiq desək, rəhbərliklərin kimdən acığı-qıcığı varsa, üstü örtülməmiş ədavəti qalıbsa, rüşvətxor damğası vurub göndərirlər. Sonra da boşalan vəzifə kreslosuna gəlsin yeni namizədlər. Hansı əsaslarla seçilir? Bax, bu da komediya janrındakı filmdir.
Sadəcə, bu işdən çıxarılma mexanizmi ilgincdir. Rektorlar elan edir ki, “gələn çoxsaylı tələbə şikayətlərini” əsas götürərək belə bir qərar veriblər. Amma maraqlıdır ki, bu şikayətlərdə nələr qeyd olunduğu, konkret hansı pozuntulara görə işdən çıxarıldıqları bilinmir. Dünənə qədər Təhsil Nazirliyi rəsmiləri yaxalarını cırırdılar ki, tələbələr “Qaynar Xətt”ə anonim şikayət edirlər deyə, heç bir müəllimi işdən çıxarmaq olmur. İndi nə oldu birdən? Tələbələr şirə-aslana çevrilib, öz adları ilə müəllimlərini ifşa etdilər, yoxsa...? Digər tərəfdən, biz tələbə olanda uşaqların “o nədir ki, əllə tutulmur, gözlə görülmür” tapmacasının açması olan rüşvəti indi kim faktlarla, sənəd-sübutla rəsmiləşdirdi? Xəstəxanada qaşla göz arasında həkimin cibinə, idarələrdə sənədin, ali məktəbdə isə zaçot kitabçasının arasına dürtüşdürülən rüşvəti kim hansı lupa ilə təsbit etdi? Öz kitabını baha qiymətə tələbəyə satdırmaq da rüşvətə aiddirmi? Korrupsionerlərin at işləməz yolları olduğunu bilənlər doğrudanmı bütün variantlar üzrə yoxlama keçirdilər?
Yeri düşüb, yazım. Tanıdığım qocaman, eks məmur, hazırda jurnalist birisi var. “Bizim yol”çu Müşfiqin rüşvət üstündə, özü də məmurun kabinetində tutulduğunu öyrənən kimi “bu adamın ağlı yoxdu, rüşvəti də əlbəəl alarlar? Verəydi bank hesabını, ora köçürəydilər. O halda nə dil biləcəkdi, nə də dodaq danışacaqdı” demişdi. Bax, korrupsiyanın belə yolları da var. Məsələn, heç kimə sirr deyil ki, ali məktəblərdə rüşvətxor müəllimlərin bir nömrəli köməkçisi sinifkomlar olur. Onlar “taksa”nı öyrənir, “aşağısı-yuxarısı”, “ölən yeri”ni danışır, topdan pulları yığıb, qiyməti də yazdırırlar. Özlərinə bu işdə qalan xeyir isə o olur ki, sessiyanı rüşvət vermədən ötüşdürürlər. Belə olan halda, sinifkomlar da rüşvət maşınını yağlayan sayılır, onları da tutacaqlarmı? Şair necə deyir? Mən gözələ gözəl deməm, gözəl mənim olmayınca... Biz də mübarizəyə mübarizə demərik, sinifkom həbs olunmayınca...
Dünən elə öz qəzetimizdə “Odlar yurdu” universiteti tələbələrinin açıqlaması yer almışdı. 4-cü kurs tələbəsi, Rizvan adlı gənc deyirdi ki, rüşvəti müəllimlər yox, dekanlar yığır. Dekanların isə xüsusi dəftərləri olur. Burada semestr üzrə hər tələbədən alınan pulların məbləği qeyd edilir. Əgər hansısa tələbə pul verməsə, onun adı borcluların siyahısına yazılır. Marketdəki kimi... Rüşvətlə mübarizə aparmaq istəyənlər öncə o dekanların borc dəftərlərini tapsınlar. Divin canı şüşədə olduğu kimi, korrupsiyanın nəfəsi də həmin dəftərlərdə gizlənib.
Nəsə, heç kim qəm eləməsin, dünyanın dağılmasına bircə il qalıb. Qiyamət əlamətləridir bunlar...

1030 dəfə baxılıb