ƏN BAHALI MULTFİLM | Yeni Müsavat

	26 may 2012


Onlayn ictimai-siyasi qəzet

Sevinc TELMANQIZI

ƏN BAHALI MULTFİLM

Ölkəmizdə kitab çıxaran, tez-tez müsahibə verən, ütülü ağ köynəyin üstündən qalstuk taxan, ayda-sənədə də bir dəfə ağıllı söz deyən adamların adına ziyalı deyirlər. Məsələn, bizim evin yanında “Ziya” adında dəbdəbəli bir gözəllik salonu açılmışdı, təzə-təzə məhəllənin cavanları yarıciddi-yarızarafat deyirdilər ki, ora ancaq ziyalı qadınlar gələ bilər. Yəni ziyalılıq bir qəribə termindir bizlərdə.

Nə olması barədə konkret bir təsəvvür yoxdur. Müsahibə vaxtı ütülü-ütülü danışıb, qəfil “bu, qəzetçün deyil” deyərək, bütün gerçəkləri açıqlayanları da biz ziyalı adlandırırq nəyə görəsə. Səslərini ancaq şəxsi mənafelərinə toxunanda, kimsə bostanlarına daş atanda eşidirik. O zaman Bahar Muradovanın təbirincə desək, “Xəzər” TV-nin aparıcıları tək elə dəhşətli danışırlar ki, adam qaçıb gizlənməyə yer axtarır. Bir də “filan diktor niyə səlis danışmadı”, “bəhmən müğənninin dekoltesi niyə bu qədər açıqdır” kimi “daşdan keçən” tənqidlərdə, güneyin, Zimbabve xalqının problemlərində gur-gur guruldayırlar. Amma bir də görürsən, barıtını lap çox eləyirlər....
Məsələn, o gün bəstəkar(və təbii ki, yenə də ziyalı) Fərhad Bədəlbəyli müxalifətə məsləhətlər verib. Deyib ki, mümkünsə, onlara təklif olunan yerlərdə aksiya keçirsinlər, ora çox adam toplasınlar, nəinki şəhərin mərkəzində şüşə sındırsınlar. Türkiyə türkcəsində Fərhad müəllimin bu mövqeyinə “yarqısız infaz” deyirlər, yəni, anlamadan-dinləmədən ittiham. Hörmətli bəstəkarın bu mövqeyi yapçılarınkından, lap elə müxalifəti “quduz” adlandıran rejim telekanallarından, Siyavuş Novruzovdan fərqlənmirsə, mən ona necə ziyalı deyim?
Fərhad Bədəlbəyli hələ də fərqində deyil ki, müxalifətin mitinqində kimsə, lap elə təxribatçı qüvvələr gedib şüşə sındırdığına görə müxalifəti ittiham etmək olmaz. Bu, “obıvatel” yanaşmasıdır və hökumət də addımlarını buna hesablayıb. Həmin məntiqlə Fərhad müəllimin konsertində də dinləyicilərdən kimsə digərini bıçaqlasa günahkar bəstəkarın özü sayılmalıdır. Bəs yaxşı, doğrudanmı adına ziyalı dediyimiz kəs “razılaşdırılmamış yerdə aksiya keçirən” müxalifətdən yarım saat danışırsa, ona istədiyi yerdə aksiya keçirməyə imkan verməyən hökuməti bircə dəqiqə də olsun, tənqid edə bilmir? Deməli, onun ziyası hər yeri aydınlatmır da...
Müəllim deyir, “mən lap kiçik zallarda da çalıram, nə olsun ki? Qoy müxalifət də kiçik meydanlarda aksiya keçirsin də”. Fərhad bəy anlamır ki, musiqi dinləyicisi ilə haqqını tələb edən etirazçının toplaşma azadlığını eyniləşdirmək olmaz. Adı üstündə - aksiya... Yəni bura gələnlərin, gələ biləcək insanların sayı bəlli deyil. Biri zövq üçün, istirahət üçün gəlir, o biri normal insan kimi yaşamaq haqlarını tələb etmək üçün. Üstəgəl, klassik musiqi kontingenti... lənət şeytana, gör nəyi müzakirə edirik?
Amma ən maraqlısı bu deyil. Ən maraqlısı odur ki, hələ də bizlər bu sayaq açıqlamaları oxuyanda şükür edirik. Belə adamlar haqda “nə yaxşı ki, başqaları kimi "Lider"ə çıxaraq müxalifəti söyməyib, təhqir etməyib" deyirik. Yəni bizim üçün az qala yaxşı insan olmağın kriteriyalarından biri həqiqəti söyləmək yox, bizi söyməməkdir. Adam hələ “Lider”ə çıxmayıbsa, deməli, hər şey itirilməyb, hələ yaxşı adam sayılır. Məntiqimiz budu...

***

O gün xəbərlərdə rast gəldim. Azərbaycanda indi də analoqu olmayan multfilm çəkilir. “İlbizin evi” adlı multfilmə nə az, nə çox düz 70 min manat ayrılıb. Heyf, çox heyf... Azərbaycanda bu qədər canlı multiplikasiya qəhrəmanları, bu qədər gülməli animasiyalar olduğu halda, cansız oyuncaqlara 70 min ayırmağın nə mənası? Üstəgəl, topasını 5-10 minə oynada biləcəyi oyuncaqların zəmanəsində. Hökumətdən belə səriştəsizlik gözləməzdik. Heyf, çox heyf...

729 dəfə baxılıb