Azərbaycanın Avropadakı diplomatik təmsilçilik şəbəkəsi daha da genişlənir. Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasının Portuqaliya Respublikasında (Lissabon şəhərində) Səfirliyinin təsis edilməsi ilə bağlı qanunu təsdiqləyib.
Musavat.com xəbər verir ki, sənəd Prezidentin rəsmi internet saytında dərc olunub.
Prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncama əsasən, Nazirlər Kabinetinə Azərbaycan Respublikasının Portuqaliya Respublikasında (Lissabon şəhərində) Səfirliyinin fəaliyyətinin təmin edilməsi ilə bağlı maddi-texniki təchizat və maliyyələşdirmə məsələlərinin həlli tapşırılıb.
Eyni zamanda Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi səfirliyin strukturunu və ştat cədvəlini təsdiq etməlidir.
Azərbaycanın Portuqaliyada səfirlik təsis etməsi iki ölkə arasında münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Coğrafi baxımdan bir-birindən uzaqda yerləşsələr də, Azərbaycan və Portuqaliya son illərdə siyasi, iqtisadi və beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığı ardıcıl şəkildə inkişaf etdirən tərəfdaş dövlətlər kimi çıxış edirlər.
Azərbaycan və Portuqaliya arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci il avqustun 14-də qurulub. Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan Avropa İttifaqı ölkələrindən biri olan Portuqaliya ilə əlaqələr ilk illərdə əsasən beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində formalaşıb.
Sonrakı dövrdə iki ölkə arasında siyasi dialoq genişlənib, xarici işlər nazirləri səviyyəsində görüşlər keçirilib, parlamentlərarası əlaqələr inkişaf etdirilib. Hər iki dövlət BMT, ATƏT və digər beynəlxalq platformalarda əməkdaşlıq edir.
Azərbaycanın Avropa İttifaqı ilə münasibətlərinin inkişaf etdiyi bir dövrdə Portuqaliya da Bakı ilə əlaqələrin genişləndirilməsində maraqlı ölkələrdən biri kimi çıxış edib.
Siyasi münasibətlər
Azərbaycan və Portuqaliya arasında ciddi siyasi problem və ya fikir ayrılığı mövcud deyil. Əksinə, münasibətlər qarşılıqlı hörmət və beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə əsaslanır.
Portuqaliya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyan dövlətlər sırasındadır. Eyni zamanda, iki ölkə beynəlxalq təşkilatlarda müxtəlif məsələlər üzrə dialoqu davam etdirir.
Son illərdə Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı rolun artması Lissabonun da Bakıya marağını artırıb. Xüsusilə Rusiyadan enerji asılılığının azaldılması istiqamətində Avropanın həyata keçirdiyi siyasət fonunda Azərbaycan mühüm tərəfdaş kimi ön plana çıxıb.
İqtisadi əməkdaşlıq
Azərbaycan-Portuqaliya iqtisadi əlaqələri siyasi münasibətlərlə müqayisədə daha məhdud olsa da, son illərdə inkişaf dinamikası müşahidə olunur.
İki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin əsas hissəsini Azərbaycanın ixrac etdiyi enerji məhsulları təşkil edir. Azərbaycan Portuqaliyaya əsasən neft və neft məhsulları, kimya sənayesi məhsulları və bəzi sənaye xammalları ixrac edir.
Portuqaliyadan isə Azərbaycana maşın və avadanlıqlar, elektrik cihazları, sənaye texnologiyaları;
əczaçılıq məhsulları, kənd təsərrüfatı və qida məhsulları idxal olunur.
Portuqaliya şirkətləri xüsusilə inşaat, turizm, şəhərsalma və bərpaolunan enerji layihələrində iştirak imkanlarını araşdırırlar.
Enerji əməkdaşlığı
İki ölkə arasındakı əlaqələrin ən perspektivli istiqamətlərindən biri enerji sahəsidir.
Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropa bazarlarına çıxarılan Azərbaycan qazı qitənin enerji xəritəsini dəyişən layihələrdən biri hesab olunur.
Portuqaliya birbaşa Azərbaycan qazı alan ölkələr sırasında olmasa da, Avropa enerji bazarının vahid sistem kimi işləməsi səbəbindən Azərbaycanın enerji siyasətində maraqlı tərəflərdən biri hesab edilir.
Bundan əlavə, Portuqaliya Avropanın yaşıl enerji sahəsində qabaqcıl ölkələrindən biridir. Bu baxımdan iki ölkə arasında külək və günəş enerjisi üzrə əməkdaşlıq imkanları getdikcə artır.
44 günlük Vətən müharibəsindən sonra Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan genişmiqyaslı yenidənqurma işləri Avropa şirkətləri üçün yeni imkanlar yaradıb. Portuqaliya şirkətləri ağıllı şəhər layihələri, yaşıl enerji infrastrukturu, nəqliyyat və logistika, turizm sektoru üzrə əməkdaşlıq imkanları əldə edə bilərlər.
Bu istiqamətlər gələcək illərdə iqtisadi əlaqələrin daha da genişlənməsinə təkan verə bilər.
Şübhəsiz ki, Azərbaycanın Lissabonda səfirlik açması iki ölkə arasında münasibətlərin institusional əsaslarını daha da gücləndirəcək. Səfirliyin fəaliyyətə başlaması siyasi dialoqu sürətləndirəcək, biznes əlaqələrinin genişlənməsinə imkan yaradacaq, investisiya layihələrinin sayını artıracaq, mədəni və humanitar əməkdaşlığı gücləndirəcək.
Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycan-Portuqaliya münasibətləri hələ böyük potensiala malikdir. Hazırda əlaqələr əsasən siyasi və diplomatik müstəvidə inkişaf etsə də, yaxın illərdə iqtisadi, enerji, logistika və investisiya sahələrində daha intensiv əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar mövcuddur. Lissabonda Azərbaycan səfirliyinin təsis edilməsi də məhz bu yeni mərhələnin başlanğıcıdır.
Cavanşir Abbaslı
Musavat.com
