İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf Tehranın enerji siyasəti ilə bağlı son dövrlərin ən sərt bəyanatlarından birini səsləndirib. O bildirib ki, əgər İrana neft satmağa imkan verilməsə, bölgədə heç bir ölkə neft ticarətindən gəlir əldə edə bilməyəcək.
Qalibafın sözlərinə görə, İranın neft infrastrukturu hədəfə alınacağı və ya ölkənin ixrac imkanlarının məhdudlaşdırılacağı halda, bunun cavabı bütün regionu əhatə edəcək. "Əgər bizi neft satmaq imkanından məhrum etsələr, bölgədə heç kim neft ticarətindən qazanc əldə edə bilməyəcək".
O, həmçinin vurğulayıb ki, Yaxın Şərqdə İranın infrastrukturuna qarşı təhdidlər davam edərsə, regionda heç bir obyekt təhlükəsiz olmayacaq.
Ekspertlər hesab edirlər ki, Qalibafın bəyanatı ilk növbədə Hörmüz boğazına işarədir. Dünyada dəniz yolu ilə daşınan neftin təxminən beşdə biri bu strateji su yolu vasitəsilə bazarlara çıxarılır.
İran dəfələrlə bəyan edib ki, ölkəyə qarşı genişmiqyaslı hərbi və ya iqtisadi təzyiq göstərilərsə, Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyi sual altına düşə bilər. Belə bir ssenari isə Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, Küveyt, Qətər və İraqın neft ixracına ciddi zərbə vura bilər.
Qalibafın açıqlaması təkcə siyasi bəyanat deyil, həm də qlobal enerji bazarına ünvanlanmış xəbərdarlıq kimi qiymətləndirilir. Analitiklər bildirirlər ki, Yaxın Şərqdə hərbi gərginliyin artması neft qiymətlərində yeni bahalaşma dalğasına səbəb ola bilər.
İran rəsmisinin fikrincə, ölkənin enerji sektoruna təzyiq göstərilməsi təkcə Tehrana deyil, bütün dünya iqtisadiyyatına mənfi təsir göstərəcək.
Son aylarda İran və Qərb arasında münasibətlər yenidən kəskinləşib. Tehran bir tərəfdən diplomatik danışıqları davam etdirdiyini bildirsə də, digər tərəfdən hərbi və enerji təhlükəsizliyi məsələlərində güzəştə getməyəcəyini nümayiş etdirir.
Qalibafın bəyanatı göstərir ki, İran öz neft ixracına qarşı mümkün məhdudiyyətləri regional təhlükəsizlik məsələsinə çevirməyə hazırdır. Bu isə Yaxın Şərqdə onsuz da həssas olan balansı daha da gərginləşdirə və dünya enerji bazarında yeni qeyri-müəyyənlik yarada bilər.
E.Məmmədəliyev,
Musavat.com
