Münhen Təhlükəsizlik Konfransı ərəfəsində Qərbin təhlükəsizlik arxitekturası və ABŞ-Avropa münasibətləri yenidən müzakirələrin mərkəzinə çevrilib.
Musavat.com CNN-in məqaləsinə istinadən xəbər verir ki, Avropa liderləri Donald Trampın siyasətini artıq sadəcə ritorika deyil, qlobal qaydaları sarsıdan real faktor kimi qiymətləndirirlər.
Məqalədə qeyd olunur ki, ABŞ prezidenti Donald Trampın son illərdə transatlantik münasibətlərə yanaşması Avropada ciddi narahatlıq yaradıb. Münhen Təhlükəsizlik Konfransının təşkilatçıları belə bu dövrü “demolition man” - yəni dağıdıcı dəyişikliklər mərhələsi adlandırırlar.
CNN yazır ki, ötən il ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vensin Avropanın liberal demokratiyalarını sərt tənqid etməsi konfrans iştirakçıları üçün şok effekt yaratmışdı. İndi isə həmin yanaşma artıq ABŞ-nin rəsmi siyasət sənədlərində öz əksini tapıb. Vaşinqtonun Avropaya təzyiq tonu daha açıq şəkildə hiss olunur.
Məqalədə vurğulanır ki, Tramp administrasiyasının addımları - xüsusilə Qrenlandiya ilə bağlı gərginlik, NATO daxilində müttəfiqlərlə sərt ritorika və iqtisadi təzyiqlər - Avropada ABŞ-yə etimadı zəiflədib. Bununla belə, bəzi diplomatlar hesab edirlər ki, Tramp müttəfiqlərin birgə və sərt reaksiyası ilə üzləşəndə geri addım atmağa meyillidir.
CNN-in təhlilinə görə, Avropa indi mürəkkəb dilemma ilə üz-üzədir: bir tərəfdən öz təhlükəsizliyi üçün daha müstəqil olmağa çalışmalı, digər tərəfdən isə ABŞ ilə münasibətləri tam qoparmamalıdır. Bu vəziyyət Ukraynanın yaşadığı balans strategiyasına bənzədilir - yəni Vaşinqtonun dəstəyini qorumaqla eyni zamanda mümkün risklərdən uzaq durmaq.
Materialda qeyd olunur ki, praktiki baxımdan hələlik radikal dəyişikliklər baş verməyib: ABŞ qoşunlarının Avropadan kütləvi çıxarılması və ya NATO-nun əsas mexanizmlərinin dəyişdirilməsi müşahidə olunmur. Əksinə, Avropa ölkələri müdafiə xərclərini artırmaq və daha çox məsuliyyət götürmək niyyətindədirlər.
CNN həmçinin diqqət çəkir ki, təhlükənin yalnız xaricdən deyil, daxildən də gəldiyi düşünülür - Avropada sağ populist qüvvələrin yüksəlişi və siyasi balansın dəyişməsi regionun gələcəyi üçün əsas suallardan biridir. Buna baxmayaraq, məqalədə Avropanın tam sağa sürüşməsinin də məhdud olduğu vurğulanır.
Yekunda müəllif Nik Peyton Uolş belə nəticəyə gəlir ki, Avropa hazırda tarixi bir seçim mərhələsindədir: yeni geosiyasi reallığa uyğunlaşmaq və təhlükəsizlik məsələlərində özünü daha çox təmin etmək məcburiyyətindədir. Münhen Konfransı isə məhz bu yeni dövrdə sabitlik, ölçülülük və siyasi məsuliyyət mövzularını gündəmə gətirmək üçün platforma rolunu oynayır.
Musavat.com
