Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində hakim Elmin Rüstəmovun sədrliyi ilə Fransaya casusluqda ittiham edilərək həbs olunan Martin Ryanın cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi keçirilib.
Musavat.com xəbər verir ki, Martin Ryan hakim qarşısına tək çıxarılmayıb.
O, müttəhim kürsüsünü dövlətə xəyanətdə ittiham olunan Azad Məmmədli ilə bölüşür. Hər iki şəxs barəsində cinayət işi Azərbaycan Respublikası Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətində istintaq olunub.
Məhkəmə prosesində yerli və xarici media nümayəndələri, xarici səfirliklərin əməkdaşları iştirak ediblər.
Şahid İ.A. bildirib ki, 1997-ci ildən “Bon Accord” şirkətində anbardar işləyib:
“1998-ci ildən isə həmin şirkətdə mütəxəssis kimi çalışmışam. İndi şirkətin rəhbəri vəzifəsində işləyirəm. Bu şirkət 1999-cu ildən əsasən neft sənayesi üzrə və boru təchizatı ilə məşğul olub. Boruları Almaniya, Rumıniya və digər ölkələrdən almışıq”.
Şahid Martin Ryanın nömrəsini ona həyat yoldaşının verdiyini deyib:
“Həyat yoldaşıma da Martini məktəbdə bir valideyn məsləhət görmüşdü. Martin həm də fransız dilini bilirdi. Məktəbdə də fransız dili tədris olunurdu. Dedim, uşağın fransız dili təkmilləşsin. Övladımı onun yanına şahmat dərslərinə qoyduq. Martinlə aramda qısa dialoqlar olub. 2021-ci ilin payızında Martin mənə dedi ki, həm də çaxır biznesi ilə məşğuldur və şərik axtarır. Mən əvvəl razı idim. Sonra məsləhətləşdim, Martinə razı olmadığımı bildirdim. Martin xaricdən çaxır gətirmişdi, ondan iki qutu çaxır aldım. Sonra bizim növbəti görüşümüz baş tutdu. Martinin yanında Z.M. adlı bir şəxs də var idi. O, görüşdə Martinlə fransızca danışırdı. Mən belə bahalı içkiləri kimin alacağını soruşdum. Onlar mənə dedilər ki, xarici ölkə səfirlikləri tez-tez tədbir keçirir. Məhsulu onlar alacaqlar. Bu görüşdən sonra Martin mənimlə getdi. Yolda məndən Böyük Britaniya səfirliyi ilə əlaqəmin olub-olmadığını soruşdu, heç bir əlaqəmin olmadığını bildirdim”.
Şahid Martinlə dialoqu çərçivəsində söhbətlərə toxunaraq Martinin onun rəhbəri olduğu şirkətlə maraqlandığını bildirib. O isə şirkətin əsas qərargahının Fransada yerləşdiyini Martinə deyib:
““Bon Accord” şirkətinin Azərbaycandakı filialının baş ofisinin 2019-cu ilədək Marsel şəhərində olduğu barədə və əvvəllər bu səbəbdən Fransaya tez-tez getdiyimi Martinə dedim. Bundan sonra Martin məndən ofisin Marsel şəhərinin hansı hissəsində yerləşdiyini, işlədiyim şirkətin hansı ölkənin filialı olduğunu, sırf hansı fəaliyyətlə məşğul olduğunu soruşdu. Cavabda ofisin Marselin yaxınlığında Vitrol şəhərində yerləşdiyini, Böyük Britaniya şirkətinin filialı olduğunu, boru və fittinqlərin idxalı və satışı ilə məşğul olduğunu söylədim. 2005-2019-cu ilə kimi mərkəzi ofis Fransanın Marsel şəhərində olsa da, əslində bu şirkət beynəlxalq qrupun tərkibində idi”.
Şahid həmçinin qeyd edib ki, 2023-cü ilin may ayında Martin Ryan ona zəng vurub və görüş təklif edib:
“Generatorların alqı-satqısı ilə bağlı görüşdük. Martin tək deyildi. Yanında bir rus milliyyətinə bənzər qadın və iri cüssəli, ucaboy kişi də vardı. Generatorların ölkəyə gətirilib satılması ilə bağlı təklif verildi. Mən analiz etdim ki, Azərbaycanda bu işlə kifayət qədər məşğul olan var. Onun üçün də buna razı olmadım. Bizim Fransa şirkətləri ilə bağlı söhbətimiz oldu”.
Daha sonra prosesdə iş üzrə şahid qismində tanınan İ.İ. ifadə verib. O bildirib ki, Bakı şəhəri, 80 saylı Mənzil Kommunal İstismar sahəsində işləyir:
“2023-cü il dekabrın 4-də iş yoldaşımla birgə Binəqədi rayonu, Cəfər Xəndan küçəsində yerləşən mənzillərin birinə məhkəmə qərarı əsasında DTX əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş baxış zamanı öz razılığımız əsasında hal şahidi kimi iştirak etmişik. Orada olarkən bildik ki, bu mənzildə Azad Məmmədli yaşayır. Bundan sonra bizdən Azad Məmmədlini tanıyıb-tanımadığımızı soruşdular. Biz də tanımadığımızı bildirdik. Bizim və ev sahibinin iştirakı ilə evə baxış keçirildi. Evdə fləşkartlar, mobil telefonlar, notbuk kompüterləri, çoxlu sayda vizit kartlar və digər əşyalar aşkar edildi”.
İttiham aktına görə, Martin Ryanın Azərbaycan Respublikasında istehsal edilən silah-sursatlar, 2020-ci il 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan Ordusunun komplektləşdirilməsi, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində hərbi xidmətdə olan və ya ehtiyata buraxılmış əlaqəyə cəlb edilməsi mümkün olan şəxslər, xaricdə fransız dilində təhsil almış şəxslər, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən xarici ölkə vətəndaşları və hüquqi şəxslər, Fransa xüsusi xidmət orqanının tapşırığı ilə Azərbaycan üzərindən digər ölkələrə gizli pul köçürülməsinin təşkili imkanları, Böyük Britaniya, Əlcəzair, Türkiyə, Pakistan, İran, Çin, Somali, Mərkəzi Asiya dövlətləri və digər dövlətlərlə Azərbaycan arasında münasibət və əlaqələr, hərbi əməkdaşlıq planları, Azərbaycana idxal olunan silah-sursat barədə məlumatların əldə edilməsinə dair tapşırıqlar almasına və bu istiqamətlərdə fəaliyyətinə əsaslı şübhələr müəyyən edilib.
Qeyd edək ki, təqsirləndirilən şəxslər 2023-cü il dekabrın 4-də həbs olunublar. DTX tərəfindən “Merkorama” MMC-nin baş direktoru olan Martin Ryana qarşı AR Cinayət Məcəlləsinin 276-cı (casusluq) maddəsi üzrə ittiham irəli sürülüb.
İttihama görə, Martin Ryan onu məxfi əməkdaşlığa cəlb edən, sonradan Bakıdan “persona non-grata” elan edilərək qovulmuş Fransanın DGSE (Xarici Təhlükəsizlik Baş İdarəsi) əməkdaşları tərəfindən agent-casus kimi istifadə edilib. Həmin cinayət işi üzrə Martin Ryanla yanaşı, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı Azad Məmmədliyə AR Cinayət Məcəlləsinin 274-cü maddəsi (dövlətə xəyanət) ilə ittiham irəli sürülüb.
Növbəti məhkəmə prosesi fevralın 2-nə təyin olunub.
E.MƏMMƏDƏLİYEV,
Musavat.com
