Yaxın Şərqdə hərbi gərginliyin yenidən artması dünya enerji bazarlarını hərəkətə gətirib. ABŞ, İran və İsrail ətrafında baş verən hadisələr fonunda investorlar neft tədarükü ilə bağlı riskləri yenidən qiymətləndirməyə başlayıblar.
Musavat.com xəbər verir ki, beynəlxalq birjalarda etalon neft markası olan Brent markalı neftin qiyməti son günlər 94–97 dollar diapazonunda dəyişir. Bazar iştirakçıları xüsusilə Hörmüz boğazı ətrafında yaranmış təhlükəsizlik vəziyyətini diqqətlə izləyirlər. Reuters-in məlumatına görə, Brent neftinin qiyməti bəzi sessiyalarda 97 dollara qədər yüksəlib, son bağlanışlarda isə 94,25 dollar səviyyəsində qərarlaşıb.
ABŞ Enerji İnformasiya Administrasiyası (EIA) hesab edir ki, Yaxın Şərqdəki müharibə və Hörmüz boğazında daşımaların pozulması səbəbindən qlobal neft ehtiyatları son onilliklərin ən aşağı səviyyəsinə enə bilər. Agentliyin proqnozuna görə, yaxın aylarda Brent markalı neftin orta qiyməti 105 dollaradək yüksələ bilər.
Hazırda bazarın əsas narahatlığı dünyanın ən strateji enerji arteriyalarından biri olan Hörmüz boğazıdır. Dünyada dəniz yolu ilə daşınan neftin təxminən beşdə biri bu marşrutdan keçir. Hər hansı hərbi eskalasiya və ya nəqliyyatın məhdudlaşdırılması neft qiymətlərində yeni sıçrayışlara səbəb ola bilər.
Azərbaycanın əsas ixrac markası olan Azeri Light nefti isə ənənəvi olaraq Brent-dən daha yüksək qiymətə satılır. Hazırkı bazar şərtlərində Azeri Light neftinin bir barelinin qiymətinin təxminən 96–100 dollar diapazonunda olduğu qiymətləndirilir. Brent ilə Azeri Light arasındakı fərq keyfiyyət üstünlüyünə görə adətən bir neçə dollar təşkil edir.
Ekspertlər hesab edirlər ki, əgər ABŞ-İran qarşıdurması genişlənərsə və Hörmüz boğazında yükdaşımalar daha ciddi şəkildə məhdudlaşdırılarsa, Brent neftinin yenidən 100 dollar həddini keçməsi mümkündür. Reuters-in istinad etdiyi ABŞ Enerji İnformasiya Administrasiyası hətta 105 dollarlıq orta qiymət ssenarisini də real hesab edir.
Beləliklə, dünya birjalarında hazırda əsas gündəm müharibə və enerji təhlükəsizliyidir. Neft bazarı siyasi və hərbi xəbərlərə həssas reaksiya verir. Körfəzdə vəziyyətin daha da gərginləşməsi həm qlobal iqtisadiyyata, həm də enerji ixracatçısı olan Azərbaycan üçün mühüm nəticələr doğura bilər.
Musavat.com
