ABŞ vitse-prezidenti Ceyms Devid Vensin yaxın günlərdə Azərbaycan səfəri iki ölkə arasındakı strateji və diplomatik əlaqələrin möhkəmlənməsinin mühüm göstəricisi hesab olunur. Bu səfər həm regional təhlükəsizlik, həm iqtisadi əməkdaşlıq, həm də siyasi dialoq baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir və Azərbaycan–Amerika münasibətlərinin yüksək səviyyədə olduğunu bir daha nümayiş etdirir.
Səfər çərçivəsində əsas müzakirə mövzularından biri “TRIPP proqramı” və “Zəngəzur dəhlizi” ilə bağlı məsələlər olacaq. Eyni zamanda enerji təhlükəsizliyi, ticarət, investisiya imkanları, regional layihələr və sülhün təmin olunması kimi strateji sahələr gündəmin diqqət mərkəzində duracaq.
Bu layihələr Azərbaycanın Naxçıvanla əsas hissəsini birləşdirəcək strateji nəqliyyat və logistika xəttini nəzərdə tutur və yalnız regional deyil, qlobal əhəmiyyət daşıyır. Layihə vasitəsilə Azərbaycan–Türkiyə–Ermənistan arasında iqtisadi əməkdaşlıq genişlənəcək, enerji və ticarət dəhlizləri açılacaq, həmçinin regional sabitlik və təhlükəsizlik möhkəmlənəcək.
Bununla da TRIPP həm də sülh və geosiyasi balansı təmin edən platformadır. Layihənin icrası ABŞ üçün strateji maraqların qorunması, İran və Rusiyanın təsir dairəsinin məhdudlaşdırılması və Orta Dəhlizin qlobal logistik xəritədə mövqeyinin gücləndirilməsi baxımından vacibdir.
Vensin səfəri zamanı iqtisadi əməkdaşlıq məsələləri də strateji müzakirə predmeti olacaq. ABŞ Dövlət Departamentinin açıqlamalarına görə, Vaşinqton Cənubi Qafqazın iqtisadi potensialını birgə açmaq və regionda sabitliyi dəstəkləmək niyyətindədir. Bu əməkdaşlıq enerji, ticarət, investisiya və infrastruktur sahələrini əhatə edir.
Vensin səfəri həm də ABŞ-ın Cənubi Qafqaz siyasətində aktiv rolu, Rusiya və İranın təsir dairəsinin balanslaşdırılması, həmçinin regional sülh prosesinə təsir imkanlarını artırmaq məqsədi daşıyır. Səfər çərçivəsində Bakının geosiyasi dialoq və danışıqlar məkanı kimi rolu müzakirə oluna bilər, bu da regionda ABŞ-ın strateji mövqeyini möhkəmləndirir.
O da məlumdur ki, ABŞ–Azərbaycan münasibətlərində xüsusi yer Donald Trampın şəxsi diplomatik roluna aiddir. Trampın rəhbərliyi dövründə aparılan təşəbbüslər, xüsusən də Prezident İlham Əliyev ilə qurduğu dialoq iki ölkə arasında qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə xidmət edib. Trampın şəxsi təşəbbüsləri və diplomatik vasitəçiliyi bir sıra mühüm hadisələrin baş verməsinə yol açıb. Xüsusilə 8 avqust görüşü zamanı aparılan səmimi və konkret dialoq liderlər arasında yüksək səviyyədə etimadın göstəricisi oldu. Görüş zamanı ikitərəfli əlaqələrin strateji perspektivləri, regionda iqtisadi layihələrin həyata keçirilməsi və təhlükəsizlik məsələlərində əməkdaşlığın genişləndirilməsi müzakirə mövzusuna çevrildi.
Bununla yanaşı, ABŞ və Azərbaycan liderlərinin digər beynəlxalq platformalarda, o cümlədən Misirdə və Davos Dünya İqtisadi Forumunda keçirilmiş görüşləri də əlaqələrin inkişafına mühüm töhfə verib. Bu görüşlərdə enerji təhlükəsizliyi, ticarət, regional əməkdaşlıq və sülh təşəbbüsləri kimi vacib məsələlər ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparılıb.
İkitərəfli əlaqələrin inkişafında qarşılıqlı telefon zəngləri və yazılı məktublar da strateji rol oynayıb. Bu ünsiyyət formaları vasitəsilə liderlər birbaşa fikir mübadiləsi aparmaqla regiondakı aktual məsələləri və diplomatik təşəbbüsləri dəqiq şəkildə koordinasiya ediblər.
Məktublardakı təşəbbüslər isə həm rəsmi diplomatik kanallarda, həm də beynəlxalq tədbirlərdə Azərbaycan–Amerika əməkdaşlığının davamlılığını təmin edən əsas amillərdən biri olub.
Beləliklə, vitse-prezident Vensin səfəri Azərbaycan–Amerika əlaqələrinin daha da möhkəmlənməsinə, strateji əməkdaşlığın yeni mərhələyə qədəm qoymasına xidmət edəcək.
Xalidə Gəray
Musavat.com
