Öz ideyalarını bütün dünyada təbliğ edən Qərb liberalizminin tərəfdarlarının əsas anlayışlarından biri insanın evtanaziya hüququ, yəni həyatın könüllü və ağrısız başa çatmasıdır. Evtanaziya tərəfdarları vurğulayırlar ki, bu prosedurun qanuniləşdirilməsi ölümcül xəstələrin əziyyətini yüngülləşdirir. Amma praktikada leqallaşdırmanın baş verdiyi ölkələrdə evtanaziyanın qanuni olduğu insanların dairəsi sürətlə genişlənib. Kanadada hökumət xidmətlərinin ölümcül xəstəliyi olmayan insanlara evtanaziya təklif etməyə başladığı ortaya çıxanda böyük qalmaqal yaranıb. Bundan başqa, rəsmilər bu yanaşmanın dövlətə sosial dəstəyə ehtiyacı olan şəxslərlə bağlı xərc yükünü azaltmağa imkan verdiyini bildiriblər.
Bu cür hisslər müasir Qərb yanaşmaları ilə nasist ideyaları arasında oxşarlıq haqqında fərziyyələrə səbəb olub. Bu təəccüblü deyil, çünki evtanaziya üçün kütləvi təbliğat aparan ilk şəxs Yozef Göbbels olub. Üstəlik, Hitlerin naziri bu təbliğatdan qazanc əldə edib.
“T-4 proqramı”
1939-cu ildə Hitler alman irqini “aşağı” insanlardan təmizləmək üçün genişmiqyaslı “T-4 proqramı”nın həyata keçirilməsini əmr edib - bu kateqoriyaya əqli qüsurlu insanlar, psixi pozğunluğu olan şəxslər və irsi xəstəlikləri olanlar daxildir. Hitler əvvəlcə bu dövrdə digər Avropa ölkələrində də tətbiq edilən “aşağıların” sterilizasiyası üçün təbliğata güvənirdisə, indi onların fiziki şəkildə aradan qaldırılmasına keçib.
1941-ci ilin payızına qədər “T-4 proqramı” çərçivəsində 70 000-dən çox insan öldürülüb. Yozef hesab edib ki, təbliğat ağıldan çox emosiyaya müraciət etməlidir. Proqramın əvvəlində yalnız üç yaşınadək xəstə uşaqlar öldürülüb, daha sonra tədbir 17 yaşına qədər olan yeniyetmələri əhatə edəcək şəkildə genişləndirilib.
Bununla belə, ictimaiyyətə çəhrayı bir mənzərə təqdim edilib - hər şey tamamilə qanun çərçivəsində və heç bir zorakılıq olmadan baş verib. Göbbelsin üzərinə almanları evtanaziyanın humanistliyinə inandırmaq tapşırılıb. Təbliğat naziri inanıb ki, kino bu vəzifəyə ən uyğun seçim olacaq. 1941-ci ilin avqustunda nasistlər Moskvaya doğru irəliləyərkən Volfgang Libeneynerin rejissorluğu ilə çəkilmiş Almaniya filmi “Mən ittiham edirəm!” ekranlarına çıxıb.
Süjet gənc Heyt cütlüyünün həyatında baş verən faciəvi hadisədən bəhs edib: İstedadlı pianoçu Hanna ağır xəstələnib. Həkimlər ona dağınıq skleroz diaqnozu qoyublar və o, çıxış etmək, daha sonra hətta hərəkət etmək qabiliyyətini itirib. Qadın ağrı içində həkim olan əri Tomasa onun həyatına son qoymasını xahiş edib. Əvvəlcə o, dəhşətə gəlib, lakin sonra sevgilisinin əzabından təsirlənərək ona zəhər verib. Filmin əsas hissəsi Tomas Heytin məhkəməsidir, sonunda o, özü Almaniya qanunlarını günahlandırmağa başlayıb ki, bu da insanlara könüllü olaraq əzabdan qurtulmağa imkan verməyib.
Göbbels əsl peşəkar olub - o, nəinki tapşırığı yerinə yetirib, həm də bundan qazanc əldə edib. Çəkilişlərə təqribən 950.000 reyxsmark xərcləyən nazir kassada 5,5 milyon reyxsmarka yaxın gəlir əldə edib.
Kəşfiyyat xidmətləri filmdən sonra almanların evtanaziya institutuna daha müsbət baxmağa başladığını bildirib. Təbii ki, Göbbelsin ictimaiyyətə nə baş verdiyini bildirmək niyyəti olmayıb. Bundan xəbəri olanlar isə “aşağıların” kütləvi şəkildə məhv edilməsinə dair hər hansı düşüncədən qaçmaq üçün artıq kifayət qədər kinsizləşiblər.
Bu filmdən dörd il keçməmiş Hitlerin naziri öz uşaqlarını öldürdükdən sonra fanatik nasist arvadı ilə birlikdə ölüb. 1945-ci il aprelin 12-də ABŞ prezidenti Franklin Ruzvelt öləndə eyforiyaya qapılan Hitler siyasi vəsiyyətində Göbbelsi dövlət kanslerinin postunda öz varisi təyin edib. O da bunun qarşılığını jestlə verməyə çalışıb və SSRİ ilə barışmaq istəyib. Bunun mümkün olmadığını anlayanda isə özünə qəsd etməyi planlaşdırıb. Əvvəlcə 6 övladını zəhərləyib, sonra həyat yoldaşını başından vuraraq öldürüb və həmin silahla öz canına da qəsd edib.
Hitler rejiminin əsas naziri, insanları hipnoz edə bilən Göbbelsin cəsədi öz vəsiyyətinə uyğun olaraq yandırılıb. Almaniyanın məğlubiyyətindən sonra Qərb müttəfiqləri “Mən ittiham edirəm!” filmini qadağan ediblər. Müasir Qərbi Almaniyada onun nümayişinə yalnız təhsil məqsədləri üçün icazə verilib.
Baxmayaraq ki, artıq deyildiyi kimi, bu gün orada irəli sürülən əsas ideya müasir Qərb liberallarının fikirlərindən heç də fərqlənməyib.
İlkin Nəcəf, xüsusi olaraq Musavat.com üçün
