Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan ölkəsinin hazırkı vəziyyətini şüşəyə çırpılan quşa bənzədərək, Ermənistanın eyni səhvləri təkrarladığını bildirib.
Paşinyan deyib ki, tarixin gedişatını dəyişmək üçün əvvəlki məntiqdən və köhnə yanaşmalardan imtina edilməli, tamamilə fərqli yol seçilməlidir. Onun sözlərinə görə, şüşəyə çırpılan quş dəfələrlə eyni istiqamətdə uçaraq çıxış yolu tapa bilmədiyi kimi, Ermənistan da köhnə düşüncə tərzi ilə irəliləməyə çalışsa, nəticə dəyişməyəcək.
Baş nazir vurğulayıb ki, mövcud vəziyyətdən çıxmaq üçün həm cəmiyyət, həm də dövlət səviyyəsində yeni düşüncə formalaşdırılmalıdır. O hesab edir ki, ölkənin inkişafı və təhlükəsizliyi köhnə siyasi stereotiplərin aradan qaldırılmasından və yeni yanaşmaların qəbul edilməsindən asılıdır.
Qeyd edək ki, Paşinyan son aylarda etdiyi çıxışlarda dəfələrlə Ermənistanın gələcəyinin keçmiş siyasi konsepsiyalardan imtina edilməsinə bağlı olduğunu bəyan edib. Onun bu fikirləri ölkədə aparılan siyasi islahatlar, regional münasibətlər və sülh gündəliyi fonunda səsləndirilən növbəti mesaj kimi qiymətləndirilir.
Bəzi rəylərə görə, Paşinyanın Ermənistanı “şüşəyə çırpılan quş”a bənzətməsi sadəcə emosional bənzətmə deyil, həm də ölkənin uzun illərdir üzləşdiyi siyasi və geosiyasi dalana verilən etiraf kimi dəyərləndirilə bilər. Baş nazir bununla Ermənistanın köhnə yanaşmalarla irəliləyə bilməyəcəyini və yeni reallıqlara uyğun qərarlar qəbul etməsinin zəruriliyini vurğulayır. Bu açıqlama, eyni zamanda, Paşinyanın son dövrlərdə irəli sürdüyü “Real Ermənistan” konsepsiyasının davamı kimi görünür. O, cəmiyyəti keçmişin siyasi stereotiplərindən uzaqlaşmağa və regional əməkdaşlığa əsaslanan yeni inkişaf modelini qəbul etməyə çağırır. Lakin müxalifət hesab edir ki, bu cür bəyanatlar hökumətin əvvəlki siyasətinin uğursuzluğunu etiraf etməsi və ictimai rəyi yeni güzəştlərə hazırlamaq cəhdidir.
Paşinyanın bu metaforası Ermənistanın gələcək siyasi kursu ilə bağlı müzakirələri daha da gücləndirəcək və ölkənin hansı istiqaməti seçəcəyi qarşıdakı dövrdə daxili siyasi gündəmin əsas mövzularından biri olaraq qalacaq.
Siyasi təhlilçi Sona Əliyeva Müsavat.com-a bildirdi ki, Nikol Paşinyanın Ermənistanı "şüşəyə çırpılan quş"a bənzətməsi Ermənistanın gələcək siyasi kursu ilə bağlı verilən mühüm mesajlardan biridir: " Paşinyan son illərdə demək olar ki, bütün çıxışlarında Ermənistanın təhlükəsizliyi, dövlətçilik modeli və regional siyasətinə yeni baxışın formalaşdırılmasının vacibliyini vurğulayır. Paşinyan bu bənzətmə ilə Ermənistanın eyni siyasi yanaşmaları təkrarlayaraq fərqli nəticələr əldə etməsinin mümkün olmadığını deməyə çalışır. Baş nazirin mesajı ilk növbədə daxili auditoriyaya ünvanlanıb. O, cəmiyyətə köhnə siyasi düşüncə ilə yeni geosiyasi reallıqlar arasında ziddiyyət yarandığını anlatmağa çalışır. Bu açıqlamanın digər mühüm tərəfi məsuliyyətin kollektiv şəkildə təqdim edilməsidir. Paşinyan konkret siyasi qüvvəni və ya dövrü hədəf göstərmir. O, problemi bütövlükdə Ermənistan dövlətinin və cəmiyyətinin qarşısında duran məsələ kimi təqdim edir. Bununla da ölkənin keçmiş siyasi yanaşmalarından uzaqlaşmasının zəruriliyini əsaslandırmağa çalışır".
Siyasi təhlilçi hesab edir ki, metaforanın xarici siyasət aspekti də diqqətdən kənarda qalmamalıdır: "Son illər Ermənistan regionda yeni təhlükəsizlik və əməkdaşlıq mühitinə uyğunlaşmaq məcburiyyəti ilə üz-üzədir. Regional kontekstdə (Azərbaycan, Türkiyə, Qərb və Rusiya ilə paralel gedən proseslər fonunda) bu açıqlama sülh sazişi və sərhəd delimitasiyası istiqamətində Yerevanın "yeni reallığı qəbul etməyə hazır olduğu" barədə örtülü mesaj kimi də oxuna bilər. Yəni bu, təkcə daxili ritorika deyil, həm də danışıqlar masasına verilən qeyri-rəsmi işarədir. Odur ki, Paşinyanın "Real Ermənistan" konsepsiyası məhz mövcud regional reallıqlar nəzərə alınmaqla Ermənistanın dövlət maraqlarının yenidən müəyyənləşdirilməsi ideyasına əsaslanır. Bu baxımdan onun açıqlamasını həm də regional aktorlara verilən siyasi mesaj kimi qiymətləndirmək mümkündür. Bununla belə, siyasi bəyanatlarla siyasi nəticələri bir-birindən ayırmaq vacibdir. Metaforalar və konsepsiyalar yalnız konkret siyasi qərarlar və institusional dəyişikliklərlə müşayiət olunduğu halda real məna kəsb edir. Ermənistanın xarici siyasəti, sülh gündəliyi, sərhədlərin delimitasiyası və regional kommunikasiyalarla bağlı atacağı addımlar Paşinyanın bu fikirlərinin praktik nəticələrini müəyyən edəcək. Qısa olaraq ümumiləşdirsək, Paşinyanın "şüşəyə çırpılan quş" metaforası həm özünütənqid, həm strateji mesaj, həm də siyasi manevr elementlərini birləşdirir. Həmçinin, Paşinyanın bu çıxışı Ermənistanın son illərdə üzləşdiyi geosiyasi dəyişikliklərə siyasi cavab vermək cəhdi kimi görünür. Əgər Ermənistan yeni regional reallıqlara uyğunlaşmaq istiqamətində institusional və siyasi islahatlar həyata keçirərsə, bu metafora ölkənin yeni inkişaf mərhələsinə keçidinin simvolu kimi qiymətləndirilə bilər".
Cavanşir Abbaslı
Musavat.com
