ABŞ-da bəzi siyasi dairələr Türkiyənin hərbi və siyasi gücünün artmasından narahatdır.
Musavat.com “Sabah” qəzetinə istinadən xəbər verir ki, “The Wall Street Journal” qəzetində analitik Maykl Rubinin imzası ilə dərc olunan məqalədə, Ankara ilə Vaşinqton arasında son dövrdə yaxınlaşan münasibətlər və Türkiyənin müdafiə potensialının yüksəlişi ələ alınıb.
Rubin yazıda Türkiyənin F-35 proqramına geri dönməsi ehtimalını xüsusi şəkildə vurğulayır və bu prosesin ABŞ-ın maraqları üçün arzuolunmaz nəticələr doğura biləcəyi fikrini irəli sürür. O, Türkiyənin hərbi-texnoloji inkişaf imkanlarını “gələcəkdə təhlükə yarada biləcək potensial” kimi təsvir edir.
İsrail faktoru
Məqalənin mərkəzi elementlərindən biri İsrailin təhlükəsizliyi ilə bağlı məqamdır. Rubinə görə, Türkiyənin bölgədə artan hərbi-siyasi təsiri İsrail üçün “strateji risk” formalaşdırır və bu səbəblə Ankaranın güclənməsi ABŞ-ın bölgə siyasətini çətinləşdirə bilər.
Müdafiə sənayesi və F-35 məsələsi
Rubin Türkiyənin müdafiə sənayesində son illər əldə etdiyi nailiyyətlərə toxunaraq qeyd edir ki, Ankara F-35 proqramına yenidən daxil olacağı təqdirdə, inkişaf etmiş texnologiyaları “geri mühəndislik yolu ilə” təkmilləşdirə və öz hərbi sənayesində istifadə edə bilər.
“Mavi Vətən” və enerji siyasəti
Yazıda Türkiyənin “Mavi Vətən” doktrinası və Aralıq dənizi, Ege və Qara dənizdə dəniz yetki sahələri ilə bağlı mövqeyi də tənqid edilir. Rubin bu siyasəti “yayılmacı” kimi təqdim edir və bölgədə enerji yataqlarının kəşfində Ankaranın fəallığını “təhlükəsizlik problemi” kimi çərçivələndirir.
“Bugün müttəfiq, sabah təhdid” tezisi
Analizdə Türkiyə NATO müttəfiqi statusunda olsa da, gələcəkdə ABŞ üçün “təhdidə çevrilə biləcək ölkələr” arasında göstərilir. Rubin bu kontekstdə Türkiyəyə inkişaf etmiş hərbi texnologiyanın verilməsinin uzunmüddətli nəticələrini şübhə altına alır.
Arxa plan və kontekst
Son illər Türkiyə Bayraktar tipli pilotsuz aparatların ixracı, milli döyüş təyyarəsi proqramları, müdafiə sənayesinin genişlənməsi və enerji siyasətində geosiyasi aktivləşmə ilə diqqət çəkir. Bu fon Ankaranın həm NATO daxilində, həm də regionda daha müstəqil mövqe formalaşdırmasına səbəb olub.
Rubinin məqaləsi göstərir ki, ABŞ-da müəyyən dairələr Türkiyənin bu istiqamətdə davam edən yüksəlişini İsrailin təhlükəsizliyi və regional güc balansı ilə əlaqəli şəkildə izləyir və bunu potensial strateji problem kimi qiymətləndirirlər.
Musavat.com
